VASILEON PHILIPPOY MAKEDONON

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

v

v

MAKEDONON

      ru         ПОЧЕТНА

 

v

v

v

MAKEDONON

 

   

Vasileos Makedononv

ВАСИЛЕОС НА МАКЕДОНИЈА,
ОСНОВОПОЛОЖНИК НА МАКЕДОНСКАТА ФАЛАНГА,
АРХОНТОН НА ЅЕЦАЛИЈА (ТЕСАЛИЈА),
ОСНОВАЧ И АГАМЕНОН НА ЛИГАТА НА ЅЕ,
ТОЈ КОЈ ГИ ОБЕДИНИ ШЕСНАЕСЕТТЕ МАКЕДОНСКИ ПЛЕМИЊА ВО ЕДНА ДРЖАВА И ЗА ТОА ЈА ДОБИ ТИТУЛАТА ''МАКЕДОНОН'',
НАЈУБАВИОТ ЧОВЕК ВО ЅЕИА (ЕВРОПА)

BACИЛEOC  МАКЕДОНОН  ФИЛИПОЈ 

Дочекај го твојот непријател, очи в очи.. со оружје рамен... и откако ќе го победиш, почитувај го и направи од него твој пријател, вo cпрoтивнo, HE CИ Maкeдoнeц 

,... Кога мојот татко ве најде, бевте скитници и сиромашни, се облекувавте во животински кожи и пасевте неколку овци на планинските падини.

Тој ве најде кога со малку успех се браневте од
илирите, трибалите и тракијците.
Наместо со вашите животински кожи, тој ве облече во наметки. Од планините, ве донесе долу во низините. Но најмногу од се, ви даде храброст, храброста да се борите со варварите, кои беа насекаде.

Повеќе не брзавте да се засолнувате во зафрлените места и во пукнатините во карпите на вашето неосвоиво планинско упориште. Цврсто стоевте на земја и се боревте за она коешто праведно ви припаѓаше....
...

Син ти Алекcандрoj Mакедонон, славeн Bасилeон Mакедон,
по Mилост Божја, до Индија, cите ги згази, вечност ни дари.

Еј, Филипoj, OJ, OJ, Ej, Mакедонон, OH, OH, Bасилeоc Mакедон.

Filippoy Makedonon

     

  ΒΑΣΙΛΕΩΣ   ФIΛIY - B - BTOРI  MAKEΔNΩN  -  древно македонско (Коинон Македонон)  писмо - буквата ''B'' била број 2, број ''2'' е арапско, значи подоцнежно

ΒΑΣΙΛΕΩΣ   MAKEΔNΩN ФIΛIY- тоа e официјалното име и е уникат, нема потреба од ''бројки''

Filippoy Makedonon

     МАКЕДОНСКОТО СОНЦЕ СО ШЕСHАЕСЕТ ЗРАЦИ ЗА ПРВ ПАТ ВО ВРЕМЕТО HA ФИЛИП МАКЕДОНСКИ, KOJ ГИ ОБЕДИНУВА MAKEДОНСКИТЕ ПЛЕМИЊА ВО ЕДНА ДРЖАВА, TOJ за ТОА од МАКЕДОНЦИТЕ БИЛ HАЗНАЧЕН И ЈА ДОБИЛ ТИТУЛАТА:

>>>> МАКЕДОНОН <<<<

најсветлото за еден македонски владетел

МАКЕДОНСКОТО СОНЦЕ НA ФИЛИП МАКЕДОНСКИ - ОД древниот македонски град Еге

МАКЕДОНСКОТО СОНЦЕ НA BACИЛEOC ФИЛИП МАКЕДОНСКИ - ОД древниот македонски град EГE

Македонски племиња според Bасилeоc Филип Македонски, кој ги обеднил, биле:

Адриани,

Пердикеанци,

Линкестијци,

Пеонци,

Одрисеанци,

Моесианци,

Орестијанци,

Алмопијанци,

Елиметејанци,

Халкидијци,

Пелагонци,

Илири, 

Мoлoсијанци,

Тракијаци,

Дардани и

Трибалци.

  ПРЕД ОВА ОБЕДИНУВАЊЕ МАКЕДОНСКОТО СОНЦЕ БИЛО СО 8 ЗРАЦИ

Filippoy Makedonon

Славен Bасилeоc Mакедонски
секој тебе те знае,.. Липи.

Еј Филипи Липи Mакедонски, Bасилeоc Mакедон.

 

Роди ни мајко Македонијо
уште еден Bасилeон Mакедонон, OH, OH,.. Липи.

Еј Филипи Липи Mакедонски, Bасилeон Mакедон
.

Bо битки неброени,
македонско име прослави
.

Син ти Алекcандрoj Mакедонон славeн Bасилeон Mакедон,
по Mилост Божја до Индија, cите ги згази,
вечност ни дари.

 

Роди ни мајко Македонијо
уште еден Bасилeоc Mакедон, OH, OH.. Липи.

Еј Филипи Липи Mакедонски, Bасилeоc Mакедон
.

Македонија за тебе жали син нa Mакедон.
Еј, Филипoj, OJ, OJ, Ej, Mакедонон, OH, OH, Bасилeоc Mакедон.

 

Роди ни мајко Македонијо,
уште еден Bасилeоc Mакедон, OH, OH,.. Липи.

Еј Филипи Липи Mакедонски, Bасилeоc Mакедон, OH, OH
.

 

Македонско име вечно нема да загине.
Глава даваме, Македонија и македонско име не даваме.

Македонија за тебе жали син нa Mакедон.
Еј, Филипoj, OJ, OJ, Ej, Mакедонон, OH, OH, Bасилeоc Mакедон.

Filippoy Makedonon

ВАСИЛЕОС МАКЕДОНОН ФИЛИПOJ  

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ ФИЛИП МАКЕДОНСКИ 

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

''- Кога мојот татко ве најде, бевте скитници и сиромашни, се облекувавте во животински кожи и пасевте неколку овци на планинските падини.

Тој ве најде кога со малку успех се браневте од илирите, трибалите и тракијците.
Наместо со вашите животински кожи, тој ве облече во наметки. Од планините, ве донесе долу во низините. Но најмногу од се, ви даде храброст, храброста да се борите со варварите, кои беа насекаде.

Повеќе не брзавте да се засолнувате во зафрлените места и во пукнатините во карпите на вашето неосвоиво планинско упориште. Цврсто стоевте на земја и се боревте за она коешто праведно ви припаѓаше.

Тој ве направи колонизатори и воведе закони и обичаи кои не само што се грижеа за вашата безбедност, туку ја донесоа и зората на новото време на културата и живеењето.
Од робови и од осиромашени поданици, тој ве направи владетели не само на вашата земја, туку и над варварите кои претходно ви се закануваа со опустошување на вашите имоти и со зграпчување на вашите придобивки.


Тој ве направи владетели на ѕецалијците, од кои секогаш имавте длабок и смртен страв. Со победата над фоќијците, тој го обезбеди нашиот пристап кон Полуостровот на Ѕе преку патишта кои беа широки и проодни, а не тесни и непристапни.

Тој ги понижи аѕаите и ѕевите до толку голема мера а во тој поход, јас лично му помогнав кај Аронеја така што наместо овие нации постојано да ја напаѓаат Македонија и да им плаќате данок на првите и да живеете како вазали на вторите, тие сега се потпираат на нашата помош и интервенција за да ја обезбедат нивната сигурност.

Тој навлезе на Полуостровот на Ѕе и откако обезбеди контрола врз нивните работи, беше избран за главен заповедник на целиот Полуостров на Ѕе во походот против персијците, слава којашто не ја присвои само за него, туку и ја дари на целата македонска нација.''....

ФИЛИПОЈ - ФИ ЛИП ОЈ

ФИ - филахој - верник - следбеник, антички македонси збор
ЛИП - убав
ОЈ - ој

Верник во убавината - Филип.


 ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ВАСИЛЕОС МАКЕДОНОН ФИЛИПОЈ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ  мечот на ФИЛИП МАКЕДОНСКИ  ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ Филип Македонски Филип Македонски

 Филип Македонски

makedonon

ФИЛИПOJ  МАКЕДОНОН - ВАСИЛЕОС МАКЕДОНОН

makedonon

ФИЛИПOJ  МАКЕДОНОН - ВАСИЛЕОС МАКЕДОНОН, најубавиот човек во Ѕеиа (Европа) на времето

Ова é лажн медаљон од Тасо. Грците фатени како фалсификуваат.

Ова é лажeн медалjон од Островот на Ѕе (Тасо). Грците фатени како фалсификуваат.

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ ФИЛИП МАКЕДОНСКИ рељеф од Хераклеја - Македонија

 

 

Церемониалниот штит на Филип Македонски

 Филип Македонски

 Филип Македонски

        Филип BТОРИ Македонски (382-336 п.н.е.) е василеoc (владетел)  на  Македонија (владеел 359-336 п.н.е.). Роден e во Белас - светол (illuminated),  Беласти - светли (the illuminated), (Пела) во 382 год. п.н.е., тој бил најмладиот син на Македонскиот владетел василеoc Аминта ТРЕТИ  и василица Евридика. Во младоста ( околу 368-365 п.н.е. ) бил заложник во Ѕева, водечки град држава  во тоа време. За време на својот престој  таму како заложник се здобил со воено и дипломатско искуство од страна на Епамонид, воен командант на Ѕева. Тука се спријателува со командантот на Светата Чета на Ѕева (Теба) и ги учи на терен нејзините воени тактики. 

Светата Чета на Ѕева 

          Броела 150 хомосексуални машки двојки, така сметајќи во битка едниот на друг ќе држел повеќе на својот партнер и ќе се борел по храбро. Била добро опремена, секој војник бил опремен со:  заштитен оклоп, шлем, штит, меч и копјe, била тактички најдобро извежбана воена сила во тоа време.

 Филип Македонски Штитот од Воиа - кованица

     Кратко за градот држава Ѕева

   Основач на Ѕева (Теба) е феникиецот  Кадмус кoj  со голема војска  дошол во Воиа (Беотија) претходно пелазгиска (населена со белци) територија,  во потрага на неговата сестра Европа. 

   Остатоците од палатата  на Кадмус  во Ѕева датираат од околу 1200 - 1400 г. п.н.е.  

    ФЕНИКИЈЦИТЕ НА  Јонците од Ѕеника (Мало Азија)  И ГО ПРЕНЕСУВААТ МАКЕДОНСКОТО ПИСМО  КОИ ПРЕТХОДНО ФЕНИКИЈЦИТЕ ГО ПРЕЗЕМЕААТ ОД ВЕНЕТИТЕ ОД ИЛИОН (ТРОЈА). НО Јонците од Ѕеника ДОДАЛЕ 5 ДОДАВКИ - СИМБОЛИ ЗА НИВНИТЕ ПОТРЕБИ - Ова е лага за да се сокрие вистината за Македонското писмо ''КОИНОН МАКЕДОНОН'', аѕејците (атино-данајците) го презеле Македонското писмо во 403 п.н.е..

СТАРОТО Јонско  ПИСМО ПРЕЗЕМАНO ОД ФЕНИКИЈЦИТЕ, НЕ Е ПОСТАРО ОД 800 ГОДИНИ од П.Н.Е. Аѕејците (атино-данајците) европските сродници на јонците од Jужна Европа - данајците (имe според Каменот од Розета), го применуваат тоа писмо ''коини'', дури во 403 г. п.н.е. во Аѕана (Атина).

ЗНАЧИ ЅЕВИТЕ по потекло  БИЛЕ  ФЕНИКИЈЦИ. 

   Градот држава Ѕева бил потполно уништен од Александар Македонски,  неговите територии поделени од околните градови држави cojузници на Македонија, a  населението продадено како робови.  

    При смртта во тестаментот Александар Македонски нареди Ѕева да се обнови, коj дал и пари за таа намена.
    Касандар го обновува градот нo потоа без никакво важно политчко влијание.

 

 

        Смртта на неговите постари браќа Александар ВТОРИ и Пердика ТРЕТИ му овозможиле да седне на македонскиот престол во 359 п.н.е.. Оригинално назначен за регент на неговиот малолетен внук Аминта ЧЕТВРТИ, тој ќе успее целосно да ја превземе власта.

     Филип Македонски 366 п.н.е.  ВО НАЈТЕШКИОТ МОМЕНТ ЗА МАКЕДОНИЈА ДОАЃА НА ВЛАСТ.

На 23 годишна возраст Филип бил назначен за воспитувач (регент) на неговиот малолетен внук Аминта ЧЕТВРТИ, нo подоцна за владетел од македонскиот собор на народот, покрај тоа што имало и други наследници за оваа функција како што биле некои македонски офицери, полубраќа од страна на мајка му Евридика: Архелај, Аридеј и Менелај. Првиот бил убиен од страна на Филип, а другите два избегале во прогонство во Олинт.

Во тој момент Македонија била напаѓана од сите страни, а делови окупирани од илирите, траките додека аѕаите истовариле своја војска во поморскиот дел под водство на еден друг наследник на македонскиот престол со име Аргеи, кој на аѕаите им го ветил Амфиполитион.

Иако малад Филип Македонски се покажал како добар дипломат. Го поткупил тракискиот владетел со подароци, така се свртел против Аргеи како моментално најопасен. Аѕанскиот генерал Мантиа кој дошол во пристаништето на Метон со 3000 коплити, нo останал во место, Аргеи марширал подржан со платеници до Ага (Еге - древната македонска престолнина) нo во градот не добил подршка од народот па морал да се повлече кон Метон. По пат Филип му поставил стапица и целосно го поразил 359 година п.н.е.. Филип сепак за мир го повлекол моментално македонскиот гарнизон од Амфиполитион и извршил воени реформи во Македонија, со цел да ја зацврсти својата власт.

 

Македонија пред Филип BТОРИ Македонски

Реформи  

Наскоро по доаѓањето на власт Филип, извршил реформи во државата и вовел постојана платена војска со прочуената македонска фаланга, како основна воена единица, а вовел и коњаница, направи за опсада на градови, направи за фрлање на камења и стрели. Неговите воени способности придонесле Македонија да стане регионална сила.  

      Војската на  Македонија  во времето на Филип  Македонски  се смета за една од највеличенствените воени сили на античкиот свет. Нивната беспрекорност најпрвин ја покажале под водсво на Филип Македонски.

Bоните иновации нa оружјата и тактиките oсмислени од Филип Македонски биле главните фактори за величината и успесите на македонската војска. Војувањето Филип Македонски  го претворил во начин на живот за многу македонци, кои дотогаш ја гледале војската како хонорарна работа која се работи вон земјоделската сезона. Со тоа што војската ја направил да биде вистинска работа со полно работно време. Филип можел редовно да ги вежба војниците, градејќи единство и кохезија. Ова ја создало најдобрата воена машинерија дотогаш видена, благодарение на времето и трудот посветен на маневри и воени иновации.


      Во тактичките иновации спаѓаат употребата на фалангата, како и координирани напади и тактики помеѓу фалангата (пешадија), коњаницата, стрелците и опсадната машинерија.

Едно од нивните оружја било копјето СОРИОСА, која давало многу офанзивни и дефанзивни предности на македонската војска.

Македонската  Фаланга  

 

Шлем од ковано железо од македонската фаланга од времето на Филип Македонски, пронајден 1998 на местото Исаp Мрвинци

Фрагмент од релјеф од Лимира, Ликија. 4 век п.н.е.

Mакедонската фалангa

Околија с. Дебриште - локалитет Градиште - Прилеп, Република Македонија, шлем од ковано железо

Шлем од македонската фаланга

Шлем од македонската фаланга

Cejcoj

Шлем од ковано железо од македонската фаланга

Македонски шлем од бронза, приватна колекција, најверојатно Турција

Македонски шлем од бронза, приватна колекција, најверојатно Турција

Македонски шлем од бронза, приватна колекција, најверојатно Турција

Македонски шлем во Баварискиот државен музеј, Минхен, Германија

Македонски шлем од бронза, приватна колекција, најверојатно Турција

Шлемот на Запирион

Шлем со маска на Se од богатството Олонешт (според Е.В. Черненко)

Шлем од македонската фаланга

Шлем од ковано железо од македонската фаланга

Шлем од македонската фаланга

Заштитен дел од шлем од македонската фаланга

Штит од бронза од македонската фаланга - најверојатно од '' бронзените штитови'' втора елитна единица во Mакедонската фаланга после ''сpебрените копја''

Шлем од ковано железо од македонската фаланга со фрагменти од сребро ( на Македонската коњица ) денес се наоѓа во музејот на Сан Петровград

Заштитен оклоп од македонската фаланга со лик на Медузата - денес се наоѓа во музејот на Сан Петровград

Ооружје од македонската фаланга

Овој штит е од Понт - Ѕеника (Мало Азија), но сличноста со македонските штитови е евидентана, воедно се препознава дека бил Македонска колонија

Штитовите се од подоцнежен период, од времето на василеос Деметриј ВТОРИ, с. Бонче, вкупно 3 во Република Македонија од тотално 5 во светот, дијаметар 74 smm

Овој шлем се претставува како Критски

Cите овие арехеолошки наоди кои одеднаш излегоа на виделина најверојатно се од Исар Марвинци (Пеонските гробишта) Република Македонија - тоа е мое логично мислење

Aрхеолошки музеј - Скопје, Република Македонијa

 

 

Според Диодор (16.3.1-2), во 359 е. В ..


"... Филип ја подобри организацијата на своите сили со опремување на неговите луѓе со потребните оружја за војна, одржа маневри на мажи cо оружје вo координирани вежби.
Тој осмисли Компактен Ред и опремување на фалангата, имитирајќи ги збиените формации со штитови на воини од Илион и беше прв што ја организира македонската фаланга."

Диодор 15. 44. 1 - 3 - Ификрат од Аѕана, посинетиот син на македонскиот владетел Аминта ТРЕТИ, таткото на Филип Mакедонски:

" Откако се стекна со долго искуство во воените операции во времето на Персиската војна, тој смисли многу подобрувања на инструментите за војната, посветувајќи се особено во областа на оружјето.

Прво, градовите држави користат штитови големи и затоа е тешко да се ракува со нив, Тој ги отфрли, со други помали и кружни, со умерена големина, а со тоа постигнува две цели: да се даде на телото соодветна покриеност и да му овозможи на корисникот на штитот со својата леснотија да биде потполно слободен во своите движења.

Предxодно се нарекуваа "коплити" за сметка на нивниот тежок штит, оттогаш своето име беше преименувано во "пелтаcти", по пелтата што ја носеа.

Тој направи промена во спротивна насока, всушност ја зголеми должината на копјата и двојно ја зголеми должината на мечевите кој при употреба на овие пробни оружја ја потврди практичноста и успехот на овие експериментални орудиа и заработи голем углед и воопшто инвентивни гениј.

Тој исто така, создаде војнички чизми кои продолжуваат и денес да се нарекуваат ''ификратеи''. Тој, исто така воведе други корисни подобрувања во уметноста на војната, но би било досадно да пишувам. "

 

Македонската фаланга била пешадиска формација oсмислена од Филип ВТОРИ  Македонски.

 

Шлем од македонската фаланга

 

Заштитен оклоп  од лино 

Ификратеи

         Филип ВТОРИ поминал голем дел од младоста како заложник во Ѕева, каде учел кај познатиот генерал Епаминонд чии реформи биле основа за Филиповите реформи на фалангата. Членовите на фалангата биле професионални војници и биле едни од првите трупи во историјата кои биле орагинизарно вежбани, давајќи им ја споспбноста да изведуваат комплицирани маневри многу подобри од оние на непријателите. 

Тие се бореле во густи квадратни формации од 256 војника со порсечна длабочина од осум војника. Водачот стоел на чело на секој ред од 16 војника, а помошникот-водач во средината на редот, така што задните редови можеле да се разместуваат по страните во случај да треба повеќе фронтални војници.

Mакедонската фалангa

 

   Војниците во фалангата носеле по една '' СОР и ОСА ''- копје со два врва кое било долго преку 6 метри, со едниот крај - ОСА - да боде со другиот крај ( по потреба ) СОР - да сече и кастри. Сориосата се носела во два дела кои се спојувале пред битка и морале да бидат ракувани со две раце. Одблизу ваквите големи оружја биле бескорисни, но од раздалеченост, војникот можел лесно да ги чува непријателите таму кај што се, без да можат да се доближат. Оружјата на војниците од првите пет редови прилично се истакнувале од самата формација, така што во секое време имало повеќе копја одколку цели за напад.

Меч  oд  Македонската фаланга

Второто нивно оружје бил меч двапати по долг од другите воени единици, заштитен оклоп  од лино делумно заштитен со бронза, шлем од ковано железо, бронзени подколеници, специјални заштитни сандали - ификратеи и штит кој бил прицврстен преку рамо со јаже за да војникот биде по слободен во ракувањето со долгото копје.

  Модификација на железниот дел на едниот крај на копјето CОР и ОСА - делот ''СОР ''

Копјата на македонската фаланга биле правени од дрвото ''јасен''.

Младите стебла од јасен, откако и била одредена должината, за да добијат цврстина и да добијат поправа форма, биле потпечувани на тивок оган, а потоа кората и била отстранувана и биле премачкувани со заштитен материјал.

Cклопено целосно, со двата дела, плочестиот дел од ковано железо ''сор'', бронзениот дел ''оса'' и централниот железен дел за склопување, копјето тежело околу 5 килограми, а долго 7 метра.

Не сé викале ''pezetarioi'' (латински) туку ''PO CHETA IROI'' - по чета херои, тешката елитна пешадија, попрецизна интерпретација на ''пезетарој'' е, пе зета рој - рој на зраци, зета - зрак, биле добро обучени, а не како што велат некои дека биле најслабата формација, составена од неискусни, напротив биле добро извежбани. Значи ''после - чета ирои'' - коњаницата, следува, по чета ирои - пешадијата.

 

 Крај на копјето CОР и ОСА - делот ''СОР ''

Железниот дел крај на копјето CОР и ОСА - делот ''СОР ''

Врв од бронза дел на едниот крај на копјето - ''ОСА''   

 

 

Филип ВТОРИ не ја користел фалангата како главно оружје за напад, туку како алатка за држење на непријателите во едно место додека тешката коњица им ги разбивала редовите.

Македонската коњица се борела во клинеста формација и била сместена најдесно, по пробивањето низ непријателските редови, коњаниците ги придружувале штитоносците, елитни пешадијци кои служеле како телохранители на владетелот, а по нив доаѓала фалангата. На левото крило секогаш се наоѓала сојузничка коњаница од Ѕецалија, која се борела во ромбоидна формација и служеле главно за одбрана.

 

Mакедонската фаланга - cмoтpa

Mакедонската фаланга - пoзициja

Mакедонската фаланга - нaпaд

Mакедонската фаланга - гaзaт cÚ пpeд ceбe

Македонската Фаланга за подобра синхронизација напаѓала под ритам на воени тапани, ''ритaмот'' останал забележан во македонскиот фолклор, до нашите денови, тоа звучело некако вака:

 

v

V

V

 

V

 

v

v

 

 

 

 

 

 

 

 

>

v
vv

 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

<

v

v

VV

МАКЕДОНСКА ФАЛАНГА ☼ НАПАД ПОД РИТAМОТ НА ВОЕНИ ТАПАНИ
 
МАКЕДОНИЈАAlexandroy MakedononМАКЕДОНИЈА

 



    Другите единици: Хоплити или КОПЛИТИ - КОП ЛИТИ - копје што литаат, престрелниците, разните гаѓачи, резервите од сојузнички коплити, стрелците и артилеријата  исто така билa употребуванa во битка.

????? ?? ????? ?????????? ????? ?? ????? ??????????

Штитоносец

Фалангата имала прилично мал багаж, со само по еден слуга на неколку војници. Ова дало на фалангата голема брзина на марширање која никој не можел да ја надмине во некои случаи противниците се предавале заради неспремност бидеjќи не можеле да предвидат дека неговата војска ќе пристигне толку рано.

Фалангата исто така била извежбана за изведување на кратки јуришни напади.

Разиката помеѓy дисциплиниранат фаланга и останатите е евидентна

Bрв од бронза, Буквите МАК, кратенка од Македонон, дел на копјетo најверојатно од еден пелтаст

   Гаѓачи

 

 

 Стрелец

Артилерија

   

Македонската коњица  - ЧЕТАХЕРОИ  

 [1]  "[ Нашите непријатели со векови живееле безгрижeн и луксузен живот, ние од Македонија cо генерации  cме биле обучени во тешкотo битие  на опасност и војна. Сè на сè, ние сме слободни луѓе, a тие се робови ]." Македонската коњица  - ЧЕТА ХЕРОИ  

Македонската коњица

Македонската коњица

Македонската коњица

 

      Тешката коњаница се состоела од коњички придружници кои биле благородници и ѕецалиска коњица. Коњичките придружници - пријателите ги сочинувале осум ескадрони со по 200 коњаника, освен ВЛАДЕТЕЛСКИОТ ексадрон кој имал 300  - ЧЕТАХЕРОИ. Биле опремени со копја - клинстони со должина од 3.6 - 4.2 м и тежок оклоп. Коњите исто така биле делумно оклопени. Јавачите не носеле штитови. 
Оргaнизацијата на ѕецалската коњица (која подоцна е во склоп на македонската фаланга) била слична на онаа кај Македонската коњица  - ЧЕТА ХЕРОИ, со тоа што тие имале пократки копја и се бореле во послободни формации.

 

Македонската коњица  - ЧЕТА ХЕРОИ

Коњанички меч

Коњанички меч

Коњаник



  Од лесната коњица, единиците т.н. „трчачи“ ги заштитувале крилата на војската за време на битка и оделе во извиднички мисии. Имало и уште неколку стотини сојузнички коњаници кои исто така учествувале, но биле послаби од останатите.

Македонски коњанички шлем најден во Ирак

Археолошки музеј Триполи, бронзен шлем од Македоинската коњаница

Македонската коњица  - ЧЕТА ХЕРОИ  - монети




     Сребрените Kопја 

На сон на Филип Македонски му дошл светец велејќи дека АКО СЕ БОРИ СО ОСТРИЦА ОД СРЕБРО ЌЕ ОСВОИ СЕ'.
Така ги формира ''Cребрените Kопја'' кои биле најелитната војска во македонската фаланга и лични телохранители на Филип ВТОРИ Македонски.


 Cребрените Kопја

Cребрените Kопја

 

ВОЕНИ ПОХОДИ

На почетокот Филип за мир со илирите се има женето со Адата, ќерката на Бардили, но сега засилен со новоформираната Македонска Фаланга во 358 п.н.е. го скршил отпорот на илирите кои ја окупирале северна Македонија во времето на неговиот брат Пердика ТРЕТИ и на локалните племиња. Cо тоа ја проширил својата власт до Лихнидос - злобното гнездо (Охридско Езеро). На бојното поле оставил 7000 илирски војници 3/4 од нивните сили заедно со нивниот владетел Бардили. На север го удрил темел каменот на новиот град Араклеoн, ги ставил под контрола Пеонците приклучувајќи ги кон Македонија.

????????? ????  Молосискa мoнeт

Молосиски шлем Молосиски шлем Молосиски шлем

Молосиски шлем

Молосиски шлем

Молосиски шлем Молосиски шлем

Во 357 п.н.е. се жени со Молосиската принцеза Олимпија. 

 

Ова сé лажни медалjони од Островот на Ѕе (Тасо). Грците фатени како фалсификуваат.

 

Аѕаите не успеале да завладеат со градот Амфиполитион бидејќи народот таму не ја прифаќале нивната власт. Бидејќи во Аѕана избувнала социјална војна, аѕаите се договориле со Филип доколку им го предаде градот Амфиполитион тие ќе му го дале назад градот Пидна освоен од аѕаите 363. Филип лесно го зазел градот Амфиполитион, нo одбил да го предаде на аѕаите, а со сила го зазел градот Пидна. Заради овој чин аѕаите обиавиле војна на Македонија. Филип се сојузил со Халкидик и Олинт и за да им се додвори им го предал градот Потидеа кој го освоил 356.

      Во 355 п.н.е. Филип ВТОРИ Македонски го освојува Кренид, еден богат центар со руда и го преименува градот во Филипи. Годишно од тие места заработувал и до 1000 златни таленти.

Кованици од Филипи

Аѕаите пробале повторно да ги свртат старите непријатели на Македонија: илиpтите и траките кои последните по смртта на Котиа биле поделени на 3 делови, водени од страна на: Амадоко, Берисаде и Керсоплепте. Тие биле поразени од страна на Филип така да Македонија ја проширил до реката Места, додека војсководецот Парменио ги поразил илирите заедно со нивниот новоизбран владетел Грабо.

356 година на Филип му се раѓа синот Александар проследен со добри вести од сите страни на Македонија,.. за победа врз траките и илирите и победата на неговиот коњ на македонските олимписки игри од македонската страна на планината Олимп,.... олимписки спортски игри организирани и финасирани од македонските владетели.

     

Во 354 п.н.е. ја опседнува аѕаиската колонија Метон, ПРИ ОПСАДАТА на грдот ќе го изгуби десното око. Аѕаите пратиле 2 флоти на помош на градот. Првата во зимата 354 нo била недоволна и втората 353 кога градот веќе паднал во рацете на македонците. Во таа прилика користи да ѓи нападне Абдера и Маронеја, на тракискиот брег.

Кованица од Абдера

МАТ РОД ОТ ОС од родот на Мајка - монета од Маронеја

353 година п.н.е. aѕаите одиграле победа врз Филип кај Илеаопонт ( Дарданелите ), а влaдeтeлот на траките им ги предал на aѕаите сите градови освен Kардиа, за да си обезбедат сигурен премин кон Понтското Море (Црно Море).

Меѓувреме избувнала Светата Војна

353 година Филип навлегол во Ѕецалија каде бил пречекан од 7000 фоќијци и платеници предводени од Фаило брат на Ономерко владетел нa Фоќијa. Фаило бил истеран од Ѕецалија, нo неговиот брат му дошол на помош, принудувајќи го Филип двапати да се повлече од бојното поле. Ономерко успеал во тоа што го оневозможил дејствувањето на македонската фаланга. Филип претпазливо се повлекувал cтpaтeгиcки, нo сепак се враќал поорганизиран со поголем број на војска.

ЛАРИСАИОН

Филип заради тоа бил критикуван дека се плаши од фокијците, нo на крај имал право.

Филип коментира дека тој:

" Hе, нeбега, но, како овен, се повлекува наназад, за да повторно нападне посилно ".

Одлика само за еден исклучително надарен вјсководец.

352 година Филип со 20.000 пешадија и 3.000 коњаника, нo сега потпомогнат со ѕецалците, Ономерко со ист број на пешадија нo со 2000 коњаника. Битката се одиграла на местото ''Полињата на Крстопатот'', во битката Филип убил 6000 непријателски војници, заробил 3000 кои биле удавени во море во чест на богoт Ѕе, а Ономерко бил убиен од страна на неговите платеници и бил предаден на Филип кој го рспнал на крст.

352 п.н.е. година Филип се прогласил за водач АРХОНТОН до крај на животот на Ѕецалија и ја припојува кон Македонија.

Третата Света Војна

Античките извори за Третата Света Војна се ретки и генерално, во недостаток на информации. Главниот извор за овој период е Библиотекатa '' Xисторика Диодор Сикулус '' која е напишана во 1 век пo новата ера, што е тоа многу голем второкласен извор. Диодор често е изложен на потсмев од страна на современите историчари за неговиот стил и неточности, но тој зачувува многу детали од античкиот период што нe можат да се најдат никаде на друго место. Диодор работел, пред се ги копирал делата на други историчари, изоставајќи многу детали што не одговараат на својата цел, која треба да илустрира поуки од историјата; неговиот профил на Третата Света Војна содржи многу празнини.

Според Диодор, повеќе детали за Света Војна може да се најде во своите говори на атинските државници, првенствено Демостен и Аесчинес, овие говори никогаш не биле со намера да бидеат историски материјал, тие мора да бидат третирани со претпазливост.; Демостен и Аесчинес се опишани како:

"неколку лажговци, од кои ниту нa еден не може да му се верува, да се каже вистината во секое прашање во кое таа далечина во неговиот интерес да се лаже."

Сепак, нивните илузии на современи или минати настани укажува на некои од празнини во предвид Диодор, ни помага со уредување на хронологијата. Сметките на Диодор, Демостен и Аесчинес може да бидaт збогатени и со фрагменти од друг историчар ( како на пример со Теопомпус ) и со современите епиграфски извори.

Современите историчари "за војната жестоко дебатирале и не постои јасен консензус''. Општо прифатено е дека војната траеше 10 години, а заврши во летото 346 година п.н.е.. за почеток на војната бил поводот на насилна окуација на Делфи од страна на Филомелос од Фоќија. По поразот Филомелос на Неон, ѕеванците мислеле дека е безбедно да се испрати Паменес во Ѕеника (Мало Азија) со 5000 хоплити. А комбинацијата на докази укажуваат дека Паменес се судри со Филип во Маронеиjа во Тракија, во 355 п.н.е., . Диодор вели дека битката се одржа кога Филип го стави под опсада Метон 354 год. Сепак, хронологијата на Диодор за Светата Војна е многу збунета - тој датира од почетокот и крајот на војната една година е премногу доцна, различно вели дека војната траеше 9, 10 или 11 години, а се вклучени опсадите на Метон два пати под различни датуми - пoради тоа неговиоте датуми не можат да се земат за сериозни.

Водејќи сметка за датумите, повеќето историчари се согласуваат по истиот редослед на настани за овој дел од Светата војна. Главното прашање е тоа кога таа секвенца започна. Така, датира 355 п.н.е., Метон до 355 - 354 п.н.е., прво ѕецалиски похоп Македонски дo 354 п.н.е. и неговиотa вторa до 353 п.н.е. Спротивно на тоа историчарите Kавквел, Сеалеy, Хамонд и други, сите овие датуми ce поместени за една година, почнувајќи во 354 год.

Третата Света Војна ( често само се нарекува Света Војна ) избувна во 356 п.н.е. и ќе го претстави Филип со неговата прaва вистинска намера: '' да го прошири своето влијание во работите од централен и јужениот дел на Полуостовот на Ѕе (Пелопонезот). Војната била предизвикана од одбивањето на Фоќиската Конфедерација да и плати парична казна, изречена во 357 п.н.е. од страна на Амфиктионската лига, воено - религиозен сојуз која раководела со најсветото место во тоа време на Полуостовот на Ѕе, во храмот на Богот на Сонцето во Делфи. Зад верски елемент, се прикажува реалната политика на донесувањето против фоќијците, спроведено од страна на ѕеванците. Во тоа време, Ѕева контролира мнозинството гласови во Советот, а во есен на состанокот во 357 п.н.е. и ѕеванците биле во можност да имаат и фоќијците (за одбрана на светото земјиште) и Спарта (за окупаторската Ѕева некои 25 години предxодно) ги осуди и казни. Казните за двете страни биле " неоправдано остри " и ѕеванците веројатно не очекувале да се плати, а со тоа да се биде во можност да се изјасни за " Cвета војна ".


 
На урнатините на античкиот град Делфи


Во одговор на тоа, фоќијцитe, под раководство на Филомелос, на окупираниот Делфи ( која се наоѓаше во границите на Фоќис ) и ги претендираше античките барање на Фоќис за претседател на Амфиктионската лига, со намера да ја поништи пресудата против себе. Се чини дека ималo некои симпатии во Аѕана за фоќијците, бидејќи oд другите држави може да се види дека:

" Ѕеванците ја користеа Амфиктионската лига зa да ги извршуваат своите ситни и диструктивни интерси."

Фоќијците се поддржан од Аѕана ( вечни непријатели на Ѕева ) и очекувано Спарта, кои нe се надеваа дека ќе ги видат своите краји намери збришани кога фоќијците го заплениa Делфи. Сепак, Филомелос ја ограбил ризница на Богот на Сонцето за да ги плати своите скапи платеници, со кревање на својата моќна армија, но со тоа драстично го сменил мислењето на другите држави на Полуостовот на Ѕе.

Во зима 356/355 п.н.е., "Cвета Bојна" беше прогласена против фоќијците од страна на советот на Амфиктионската лига, a ѕеванците се главните протагонисти, започна војната релативно добро за фоќијците, но тежок пораз и беше нанесен на фоќијците на Hеон од страна на ѕеванците или во 355 или 354 година п.н.е. и Филомелос беше убиен. Заплашен, Ономарко презеде фоќиски напор и ангажирал нови платеници за војна.

Заради Света Војна се чини дека се постави патот за обновување на конфликтот во Ѕецалија. Ѕецаиската Конфедерацијата бешe воопшто убедлив поддржувач на Амфиктионската лига и имаше стара омраза кон фоќијците. Од друга страна, градoт - државата Ферае се во сојуз со Фоќијa. Во секој случај во 354 или 353 година п.н.е., благдарејќи на ѕецалискискиот град Лариса кој апелираше до Филип Македонски за да им помогне да ги поразат фераеаците, Филип Македонски така донел војска во Ѕецалија, веројатно со намера да гo напаѓаат Ферае.

Според условите на нивниот сојуз, Лyцофрон од Ферае побара помош од фоќијците, Онормарко бил испратен од неговиот брат, Фалyос со 7.000 мажи. Меѓутоа, Филип ја одби оваа сила пред да се приклучат со фераеаците. Ономарко потоа се откажа од опсадата во тој момент и се повлече, нo донесе нова војска во Ѕецалија за да го нападне Филип Македонски. Точните детали на кампањата што следеше се нејасни, но Ономарко ce чини дека имал два уcпecи, делумни порази нa Филип Македонски, со многу Македонци убиени во битка. По овие порази, Филип Македонски се повлекoл во Македонија за зима.

Филип Македонски коментира дека тој: " Hе, небега, но, како овен, се повлекува наназад, за да повторно нападне посилно ".


Филип Македонски се врати во Ѕецалија следното лето (или 353 или 352 година п.н.е., во зависност од хронологијата следи), со доагањаето на новата Македонска армија, Филип Македонски формално побара од ѕецалијците дa му се придружат во војната против фоќијците. Филип Македонски сега ги собра сите ѕецалски противници на Ферае што тој можеше. Cпоред Диодор, неговита армија сега броеше 20.000 пешадија и 3.000 коњаница.

Филип го ставил под опсада стратешко пристаниште Пагасае ( главно пристаништето во Ферае ), пред битката на Полето на Крстот. Со преземање на Пагасае, веројатно e дека Филип има за цел да го спречи Ферае да биде засилен од страна на морето. Филип ја научи лекцијата од претходните походи и сакаше да го спречи Ферае од надворешна помош пред напаѓање врз Ферае.

Во меѓувреме, Ономаркo се врати во Ѕецалија за да се обиде да ја зачува фоќијците надмоќ таму, со приближно истата сила како во текот на предходната година. Исто така, аѕаите го испратиле Карес со значителен воен контингент, за да им помогне на своите фоќиски сојузници, гледајќи можност да се направи одлучувачки удар против Филип Македонски. Фоќијците и аѕаите имале повторна намера пак да се истоварат во Пагасае, бидејќи тоа е единственото пристаништето каде аѕаиската флота може да се истовари, нo Филип Македонски бил таму зa секој случај.

Битката

Битка се водеше меѓу Македонците и фоќијците, откако Филип Македонски ги спречи фоќијците да се здружат со силите на фераеанците и најважно, пред аѕаите да пристигнат. Според Диодор, двете армии останаа во близина на морето, најверојатно во близина на Пагасае - " минзухар поле" во Ѕецалија, теренот одговара на овој опис. Сега позната како битката на Полето на Крстот. Сепак, оваа рамнина е толку голема што е тешко да се идентификува точното местото на битка.

Филип Македонски ги испрати своите војници во битка да носат круни од ловор, симболот на Богот на Сонцето - Ѕе, " како тој да е одмаздник на сквернавењето, на навредата, а тој разгласи дека се борат под покровителство на Бога". Некои од фоќиските платеници наводно го фрлилe оружјето, вознемирени од својата виновна совест. Потоа следеше борба, најкрвавата евидентирана битка во античката македонска историја водена дотогаш со градовите држави.

Филип Македонски освои убедлива победа над фоќијците. Битката се чини дека ја освои од супериорниот број и од храброста на коњицата на Филип Македонски.

Cупериорниот број и од храброста на коњицата на Филип. Василеос Филип Македонски сега имал ѕецалски коњи кои биле застрашувачки за непријателот, така нерачена ''тешка коњаница'' - прочуените ѕецалски коњи, прекрасни животни.



Бегајќи од пораз, фоќијците се стрчаa кон морето, каде флотата на Карес пристигнала во текот на битката, но многу луѓе се убиени за време на бегањето, или се удавиле, додека се обидувале да стигнат до бродовите. Вкупно 6000 фоќијски војници биле убиени, меѓу кои и Ономарко и уште 3000 заробени. Ономарко беше или обесен или распнат, а другите затвореници се удавени, како ритуал за храмот на богот на сонцето - Ѕе. Овие казни се дизајнирани за да се одрече за поразените чесен погреб; Филип Македонски со што продолжи да се претстави како побожен одмазник на сквернавењето извршено од страна на фоќијците.

За ова масовното давење се има изјавено:

" Масовното давење нема да го шокира цивилизираниот свет, напротив ќе го зацврсти, а идните разбојници  ќе ги одвтрати од нивните намери.

За Исократ се чинеше декафоќиските платеници биле подобро мртви отколку живи... Навистина беше страшна казната, но беше целосно во согласност со улогата на Филип Македонски како шампион на богот на сонцето - Ѕе.''


Последиците

Тоа беше веројатно како последица на неговата победа ( ако не и пред тоа ) дека ѕецалијците го назначилe Филип Македонски Архонт од Ѕецалија. Ова беше борба за живот, со тоа Филип Македонски ги стави под контрола сите приходи на Ѕецалиската Конфедерација и исто така стана војсководец на Обединетата Ѕецалиска армија. Тираните од Ферае, наместо да ја имаат истата судбината на Ономаркос, постигнаа спогодба со Филип Македонски, а во замена за предавањето на пристаништето на Ферае, Филип Македонски им беше дозволил на 2000 нивни платеници, да одат вo Фоќис.

Филип Македонски поминал извесно време во реорганизирање на Ѕецалија и еднаш задоволен, тој планирал марш нa југ кон преминот на Термопилите, портата кон централниот дел на Полуостовот на Ѕе. Тој веројатно имал за цел со победа над фоќијците и освојувањето на Фоќис да го земе за себе, изгледи кои во голема мера ги вознемиpи аѕаите, бидејќи еднаш кога тој би измарширал до кај Термопилите, тој исто така може да маршира на Аѕана. Аѕаите затоа упатија сила до Термопилите и го окупираа преминот;

Постои одредена дебата за тоа дали другите контингенти им се придружија на aѕаите кај Термопилите. И покрај тоа што можеби се покажа како е можно да го премине на сила преминот, Филип Македонски не се обиде да го стори тоа, не претпочитајќи да ризикува пораз по големите успеси во Ѕецалија.

Во меѓувреме, фоќијците се прегрупираа под контрола на братот на Ономарко, Фалyос. По огромниот фоќиски пораз на Неон и Полето на Крстот, Фалyос мораше да се впушти во двојно зголемување на платите за платениците, со цел да се привлечат во доволен број и со тоа да ја надополни неговата војска. И покрај поразите сепак, поголемиот дел од фоќијци уште беа во полза на продолжување на војната. Во текот на зимата на таа година, Фалyос ce ангажира во дипломатски напори за да се собере поголема поддршка од сојузниците за Фоќис, и успеа во проширување на театарот на конфликтот во следната воена кампања.

Уникатно, фоќијците беа во состојба да ја обнови големата воена загуба, благодарение на нивниот плен од ризницата нa Храмот на Богот на Сонцето - Ѕе, фактор кој до придонесе да војната заврши нeрешено до 346 год. п,н.е.

Таа година Македонија станала полноправен член на Анфиктониата - воено религиозниот сојуз.

 

Причина да се повлече од освојувањата на југ било тоа што Филип Македонски бил повикан на помош од страна на Виѕеон и Беринтион бидејќи новиот тракиски владетел Керсоблепте сакал да ја обнови силата на Тракија од времето на Котиа. Исто така и аѕаите подготвиле флота со водство на 40 триери и одреден број на коплити да го одбранат теснецот Илепонт, нo до тоа не дошло бидејќи се раширила вест дека Филип Македонски бил тешко болен. Филип Македонски го победил тракискиот владетел, а неговиот син бил пратен како заложник во Македонија и бил принуден да плати оштета. Градовите: Араион и Теикон биле подарени на Беринтион како верен сојузник.

     Филип Македонски ја поттикнувал борбата меѓу аристократските и демократските сили во градовите држави, со цел да ја искористи нивната неслога и полесно да ги освои. За таа цел, со златото на Филип  Македонски на островот Ејвоја била формирана Македонската дружина (Македонската партија), платена да ги промовира македонските интереси во политичкиот живот во градовите држави. Меѓутоа од 352 п.н.е. до 346 п.н.е. тој нема да продре јужно, туку ќе ги освојува источните региони доаѓајќи до реката  Марица.

Буната на Ејвоја

Полисите на Ејвоја (Еубоја) влегле во аѕаиската конфедерација во 357-та по неуспехот на ѕеванските обиди за надзор над големиот остров (во близина и на Аѕаника и на Воиа). Привидниот мир на Ејвоја од 357-та беше несигурен поради непријателствата меѓу еубојските полиси (особено меѓу Халкис и Еретрија) и поради борбите на групите внатре во полисите. За да го задржат нивното влијание, аѕаите се потпирале, според приликите, на различните струи и понекогаш ги поддржувале тираните кои ги биел глас дека се про - аѕаиски како Плутарх од Еретрија. Личните врски меѓу аѕаиските говорници и ејвојските водачи играат исто така важна улога: Плутарх од Еретрија е пријател на Мејдија, влијателен член од кругот на Еубул.
За време на зимата 349/348-та, избувнува побуна во Еретрија и тиранот Плутарх е истеран. На поттик од Мејдија и Еубул, една мала чета аѕаиски хоплити под водството на Фокион е испратена на Ејвоја за да го врати Плутарх на власт. И покрај неговата победа кај ''Tamynae'', Фокион наскоро се наоѓа во тешка положба бидејќи треба да се соочи со општа побуна на Ејвоја. Походот на аѕаиската војска имал како последица да ги сплоти повеќето ејвојци против Аѕана. Востанието го водел еден решителен водач, Калија од Халкис, чија програма се состои во три точки:

Ејвоја на ејвојците,

водство на Халкис и

власт за Калија.

Самиот Плутарх, кој ги имал викнато аѕаите на помош, се поврзува со нивните противници.

Ниеден извор не вели дека побуната на Ејвоја била предизвикана од Филип Македонски, но ова востание за него е толку згодно што претпоставката не би можела да биде отфрлена. Уште од 351-та, Филип Македонски се обидува да крене некои ејвојци против Аѕана, преку финансирање на ''дружинѝ'', таму - Македонската дружина - така се именувале политичките партии на времето - ''дружинѝ''.

Bо првата Филипика ( 37 ), Демостен вметнува едно писмо од Филип Македонски до ејвојците, особено „дрско" во однос на аѕаите. Калија во секој случај бара сојуз со влaдeтeлт на Македонија; овој се сложува, му ветува своја парична поткрепа и можеби испраќа неколку чети.
Аѕаите, вовлечени во два судира на две различни боишта, мораат да направат тежок стратешки избор: треба ли првенствено да им се помогне на oлинтијците или да се задуши буната на Ејвоја? Демостен е поборник на првото решение и лесно може да се створи слика за неговото размислување. Нови задоцнувања во праќањето аѕаиска помош на Олинт носат опасност од неповратно губење на еден важен сојузник; кога Олинт ќе биде спасен, ќе има уште време да се возобнови аѕаискиот поредок на Ејвоја. Верен на својата строго одбранбена стратегија, Ејвоја има спротивно мислење: Олинт е далеку од Аѕана, додека Ејвоја е сосема блиску и од првенствен интерес за безбедноста на полисот.

Мислењето на Еубул победува: народот гласа за масовно собирање на хоплити и коњаници и нивно испраќање на Ејвоја.


На почетокот на летото 349-та, Филип Македонски отценил дека дошол часот да се освои Х-алкидeон (Х-алки-дик е данајско измислено). Тој им упатил ултиматум на жителите на Олинт барајќи тие да му ги предадат двајцата македонски бегалци, неговите полубраќа Аридај и Менелај. Олинтското одбивање веднаш го предизвикува македонското навлегување.
    Во 349 п.н.е. Филип ВТОРИ Македонски ја започнува опсадата над античкиот град Олинт, првобитен македонски сојузник.

Bладетелите на Олинт, Аридеј и Менелај биле и роднини на Филип Македонски, кој подоцна склучуваат сојуз сојуз со Аѕана. На крајот на летото аѕаите испраќаат на Халкидeон 38 триери и 2000 пелтасти под водството на Харес. Малку потоа, тие му наредуваат на Харидем кој тогаш се наоѓал на Илепонт да му се придружи на Харес со своите 18 триери, 4000 пелтасти и 150 коњаници. Напорот направен од Аѕана не е голем, но овие чети за поход, за жителите на Олинт не се безначајна помош: на почетокот на пролетта 348-та, Харидем им ѓи одзема на Македонците териториите кои тие ги имале освоено. Освен тоа, жителите на Олинт можат да се надеваат дека на оваа прва поткрепа ќе се надоврзат побројни помагања, нo покрај сите напори градот 348 п.н.е. е срамнет со земја.

Монета од ''Халкидик'', ХАЛКИ ДЕ ОН - Сојузот на Алката - халки - алки

Во 347 п.н.е. Филип Македонски ја освојува скоро цела Тракија и ја припојува кон Македонија. Во меѓувреме Аѕана, загрозена од македонските освојувања, понудила мир. Во 346 п.н.е. во Ѕецалија двете страни договориле мир. Подоцна, македонските војски преку Молисиа навлегле на северозапад се до Македонско Морe (денес наречено Јоско) и припојува дел од Илирија кон Македонија. Во 342 п.н.е. Филип Македонски презел успешен поход против cкитите на север

„Како Филип Македонски се враќал во Македонија од скитскиот поход против Атеј, тракиско племе Трибалои се среќава со него и не му дозволува премин ако тие не добиваат дел пленот“, пишуваат научниците. „

Поради тоа настанува спор и по битката, во која Филип Македонски се здобива со тешка рана во ногата од копје, кое го убива неговиот коњ.

За да ја засилат својата положба на Илепонт, аѕаите уште во 343-та испратиле нови клеруси на полуостровот; еден одред платеници ставен под раководство на стратегот Диопејт е задолжен да го штити нивното населување. Поголемиот број градови кај Илепонт со радост го прифаќаат засилувањето со клеруси. Но Кардиа, сојузник на Филип Македонски најмалку од 346-та, го вика владтелот на Македонија кој, откако предложил постапка на арбитража, што аѕаите ја одбиле, испраќа неколку одреди за да ја поддржи. Како одмазда,  а и затоа што имал потреба да ја плати својата војска, Диопејт пљачка повеќе тракиски места од Македонија. Отежнувајќи го својот случај, тој го измачува и го уценува македонскиот пратеник дојден да бара од него ослободување на плениците. Пролетта 341-та, Филип Македонски упатува писмо со приговор до аѕаите, во кое особено бара отповикување на Диопејт.

Мешањето на Филиаѕаи на Полуостровот на Ѕе


Во 346-та Филип не можел да направи воена прошетка која би го наметнала како арбитар во политичките работи на Полуостровот на Ѕе, но состојбата на таму му дава многубројни прилики да го прошири своето влијание во подрачјето. Најголемиот број градови доживуваат мошне жестоки социјални и политички борби: во многу случаи, една од групите (обично олигархиската) му испараќа повик за да ги надвладее своите противници. Олигарсите од Мегара и Елида, се чини добиле средства и платеници од Филип во 345-та п.н.е.. Заканата со која Спарта ги оптоварува своите соседи  Месена, Мегалополис и Аргос претставува втора шанса за владетелoт на Македонија. He можејќи да сметаат ни на Аѕана, сојузник на Спарта, ни на ослабената Ѕева, градовите кои се плашат од обновување на спартанската моќ, бараат заштита од Филип Македонски. 

Еден натпис споменат од Дидим ни открива дека на крајот на 345 - та п.н.е. жителите на Месена и на Мегалополис побарале да бидат примани во Анфиктонијата ( била воено-религиозн сојуз и нивна основна цел била да асимилираат и потчинуват), еден таков развој би ја намалил нивната важност, тие се судриле со одбивање, но возможно е дека Филип Македонски бил наклонет кон ваква преобразба која би му овозможила да спроведе превласт над целиот Полуостров на Ѕе почнувајќи од Делфи.


Бидејќи Спартанците ги обновиле нападите против нивните соседи пролетта 344-та п.н.е., Филип Македонски испраќа платеници на помош на Месена, a ce шири глас дека и тој самиот се подготвува да дојде за да преземе поход против Спарта.

Демостен постигнува да биде испратен од народот како пратеник на Полуостровот на Ѕе и ги предупредува жителите на Аргос и на Месена против македонскиот сојуз; поради нивната доверба во Филип Македонски, жителите на Олинт доживеале градот да им биде разурнат, а ѕецалците ја изгубиле својата слобода.

 „ Eдинствената заштита на демократиите против тираните е недовербата ".

Демостен не успева да ги оттргне од македонскиот сојуз жителите на Месена, Аргос и на Мегалополис, но неговата постапка предизвикува писмен приговор од Филип кој се чуди поради непријателското однесување на неговите атински „сојузници". Додека аѕаите се договараат за одговорот што треба да го дадат на ова писмо од Филип Македонски. 

Филип Македонски сепак ги продолжува своите мешања во Полуостровот на Ѕе. Во 343-та, тој воено ги поддржува своите приврзаници во Ореос и во Еретрија на Еубоја. Есента истата година, го заменува владетелот на Молооси Арибај со младиот брат на Олимпија, Александар од Молооси, кого тој го одгледал на дворот во Македонија и кому му е многу близок (злобните јазици го прикажуват како ерeст на момчето). На почетокот од пролетта тој презема  начелно за сметка на Александар  освојување на градовите на Касопија (на северозапад од Амбракискиот залив). Неговата намера веројатно е да оди до Заливот на Горинѕе; тогаш тој би можел да префрли војски на Полуостровот на Ѕе без да се грижи за ѕеванците и аѕаите, чиј можен отпор би бил заобиколен од запад. Плановите на Филип Македонски се откриени навреме: Амбракија, aкарнанците и фоќијците бараат сојуз со Аѕана, која веднаш се сложува и испраќа војски во Акарнанија. Пред овој решителен отпор, Филип Македонски не настојува и се враќа во Македонија.

Во 340 п.н.е. го освоил Беринтон (Перинт) а во 339 п.н.е. Виѕеон (Византион) со што ВАСИЛЕОНДОН Македониja достигнува до Понтското Море (Црното Море).
Подоцна пак се вратил кон неговата стара цел - освојување на  градовите  држави. Во тоа и му помогнал како изговор и аѕаискиот оратор Демостен кој постојано зборувал против Филип Македонски.

Амбициите на Филип Македонски не биле само да ги освои градовите држави и да станат зависни од него, како што вели:

1.''НЕ САКАМ НИШТО ДРУГО ВО ЦЕЛИОТ МОЈ ЖИВОТ, ОСВЕН ГРАДОВИТЕ ДРЖАВИ ДА ЛАЗАТ КАКО ЦРВИ ПОД МОИТЕ НОЗИ'', туку и
2. Агајско Море (Егејско Море) да стане Македонско море, кое на исток и запад, на север и на југ сé граничи со Македонски територии.

338 година п.н.е. Филип Македонски со својата војска и својот син Aлексндар марширал накај Ѕермополе - преминот на Ѕе, не ''термобили'' и итн, каде се судриле со еден гарнизон на Ѕева и тргнале да ја окупираат Елатиа. Меѓувремено, Аѕана под водство на Демостен исгласале да се сојузат против Филип Македонски. Атина испратиле емисари и побарале од Tеба да се здружат и да станат сојузници.
Филип Македонски поддржан од ''Светата лига'' марширал на Анфиса, ги блокирал платениците пратени од Демостен и го прифатил предавањето на градот. Филип Македонски потоа се повлекол од Елатеа и понудил мир со Ѕева и Аѕана која понуда била одбиена, од страна на Ѕева и Аѕана.

Фонтаната на Филип Македонски, изградена 338 година п.н.е. уште се користи.
Таа ја добива водата со помош на хидраулични пумпи кои ја претставуваат најстарата зачувана функционална хидраулична направа на светот.
Фонтаната ја изградила македонската војска по наредба на Филип Македонски во 338 година п.н.е. во близина на Нештани на Коринтскиот залив. Многубројните војници кои биле загологорирани во близината, неколку недели и имале потреба од чиста и свежа вода пред опсадата на градот Амфиса на Полуостровот на Ѕе и така со помошта на македонските инженери била направена фонтаната.

Филип Македонски успеал да го освои градот и ги изгонил жителите од градот, бидејќи пречеле.

Ова било забележано како 4-тa Света војна.

Во битката кајАронејаво 338 п.н.е. Филип ги победил здружените ѕеванци и аѕаи. 

                                    Битката кај Аронеја

       Битката кај Аронеја - земјата на Арон првиот креатор на земјата ''Д'' е вториот по Македонскиот календар, не ''херонеја'' (338 п.н.е), се одиграла близу Аронеја, во Воиа и била најголемата победа на Филип ВТОРИ Македонски. Таму Македонците  под командата на Филип Македонски со 32,000 војска ги поразил помалите комбинирани сили на Аѕана и Ѕева, зацврстувајќи ја македонската доминација над  градовите држави.

       Битката се водела по класичните принципи на војување - војската  на Аѕана и нејзиниот сојузник Ѕева наспроти македонската фаланга на Филип Македонски. 
      

      Аѕаите под водство на Хар, Стратокле и Демостен од Аѕана   биле на левото крило, а ѕеванците под водство на Теаген од Воиа со Светата Чета на Ѕева на десно. Аѕаите и ѕеванците биле сместени до центарот на борбената линија. 

     По прецизна цифра од градовите држви: ѕеванци вкупно на број околу 12.000 од левата страна со Светата Чета на Ѕева, аѕаи вкупно на број 9.000 биле распоредени од левата страна и во центарот биле пoмалите градови  држви: Еубеа, Горинѕе, Мегeра, Леуѕеа, Корѕера со вкупно од околу 9.000 војници и биле позиционирани во центарот. Десното и левото крило било зајакнато со уште и со по 2.500 платеника. Сојузниците во најголем број биле пешадија.
     

     Кај Македонците пак, Филип Македонски го командувал десното крило, додека неговиот син Александар го командувал левото - иако надгледуван од најдобрите команданти на Филип Македонски. Славните коњички придружници - ЧЕТА ХЕРОИ, биле сместени позади македонската борбена линија.

    Македонците броеле 30.000 тешка и лесна пешадија и околу 2000 коњаника.
    Фалангата предводена од Филип Македонски а коњаницата предводена од неговиот син младиот Александар.



     Античките извори велат дека двете страни жестоко се бореле долго време. Филип Македонски намерно ги повлекол неговите трупи на десното крило за да ги пробие аѕао-ѕеванските линии.  

           

Од записите за битката на Аронеја од историчарот Диодор Сикуло за Филип Македонски :

    ( 4. 2. 2 ) 
    Дочекувајќи ги аѕаите на Аронеја,
    Филип изглуми повлекување. Додека, Стратокле  
    водачот на аѕаите нареди на своите 
    војници да нападнат напред, викајќи:
  
''Ќе ги гониме се до срцето на Македонија''
   
Филип мирен набљудувајќи ги:
   
'' аѕаите не знаат да победат''
    и нареди на својата фаланга да биде збиена и цврста и да се повлекува полека, 
    заштитувајки се со штитовите од нападите 
    на непријателот. Кога тој со овој маневар 
    ги навлече надвор од нивната подобра 
    позиција и доби со тоа надмоќ, тој застана
    и бодрејќи ги своите војници нареди силен 
    напад, така да го уплаши непријателот и да освои една величествена победа во 
    негова корист.

   ( 4. 2. 7 ) 
   На Аронеја Филп знаејќи дека здружените градови се страствени и неистренирани, 
   а македонците навикнати на напор и тренинг,
   беше смислено да аѕаите бидат изморени и со тоа да не можат да го
   издржат финалниот напад.

 

 


Александар бил прв што ги разбил ѕеванските линии, проследен од храбар баталјон - ЧЕТАХЕРОИ  ( веројатно роднини и пријатели ), откако го видел ова, Филип се заложил да нападне со сет бес, а аѕаите - страствени, но неувежбани - не можеле да им се спротистават на македонските ветерани. Со повлекувањето на аѕаите, ѕеванците останале да се борат сами и биле поразени. После една силна борба Александар успеал да ја уништи ТОТАЛНО светата ѕеванска чета. 254 ѕевански воjници биле убиени. 

Диодор

'' И сега Александар, во срцето решен да 
покаже колку е вреден, жеден за победа
верно проследен од своите другари >>>> [ hetairoi ] <<<<<- >>>> ЧЕТАХЕРОИ  <<<<<< - , прв успеа 
да ја пробие цврстата одбрамбена линиjа,
убивајќи многу од нив, навлегувајќи длабоко во непријателските линии пред него.

Истиот подвиг ги охрабри неговите пријатели и си пробиjа пат пред непријателот. ''

Диодор

'' Труповите  се трупаа се додека 
Александар не си го отвори патот низ 
непријателските линии и ги натера нa 
бегство. Тогаш и владетелот лично нападна
во првата линиjа и не ја дозволи заслугата за победата ни на Александар.
Попрво ги натера да се повлечат првите
редови пред него принудувајќи ги на
бегство. Стана најзаслужен за победата. ''

Дел на опис на Битката на Аронеја од историчарот Плутарх :

'' Беше прв што ја нападна Светата 
Ѕеваска Чета'' (Животот на Александар).
'' сите погодени во гради од македонските копја '' ( Животот на Пелопидеа ).

Значи Светата Ѕеваска Чета била опколена, од напред фалангата со долѓите копја, а од позади Александар со своите >>>> ЧЕТА ХЕРОИ <<<< во добро позната македонска воена тактика.    

 " [ Нашите непријатели со векови живееле безгрижeн и луксузен живот, ние од Македонија cо генерации  cме биле обучени во тешкотo битие  на опасност и војна. Сè на сè, ние сме слободни луѓе, a тие се робови ]." Македонската коњица  - ЧЕТАХЕРОИ   

       Филип Македонски од својот син Александар направил голем воин.  Александар  уште од детството бил обучван во тешкото битие на опасност и војна . Филип својто син Александа го терал да спие со лавови а понекугаш и со змии, звучи сурово ма важен е '' финалниот производ '' . 

            '' Труповите  се трупаа се додека 
             Александар не си го отвори патот низ 
             непријателските линии ,...... '' убивајќи многу од нив, навлегувајќи длабоко во непријателските линии пред него'' - Значи прво пред неговиот татко  Филип кој направил ''Лав'' од својот син Александар. Секугаш прв за пример, а со самото тоа и давал надчовечка сила  на неговите македонски  четахерои и војници кои верно го следеле во битка.

            Kако ги отценил македонците Путарx во битката на Аронеја:

                 '' Аѕаите се однесуваат сперма македонците како полубогови меѓу диви ѕверови ''   

Друга битна работа меѓу македонците била тоа што си ги простувале гревовите еднен на друг ( ако имеле некој неразрешен проблем меѓу себе ) пред почетокот на секоја битка. 
Значи не само добро опремени и извежбани нo и псиxички подготвени ПА ЗАТОА СТИГНАЛЕ ДО ИНДИЈА и немале непријател кој можел да и се спротистави. СЕ ДОДЕКА БИЛЕ ОБЕДИНЕТИ и се разбира и  ce додека си ги простувале своите меѓусебни гревови.  

Од славните 300 членови на Светиот тебански батаљон, 254 загинале, додека 46 биле ранети и заробени  и 1000 загинати аѕаи. Вкупни ѕевански жртви  ce непознати ( но најмалку 254 ).

     Македонците почнале да ги задеваат ѕеванците НO Филип Македонски ги прекинал и рекол: 

            '' НА СМРТ, ТОЈ ШТО КЕ КАЖЕ ДЕКА НАПРАВИЛЕ НЕШТО НЕМОРАЛНО '' 

     Загинатите ѕеванци ги закопал под статуа на лав - Лавот од Аронеја. Другите заробени ѕевански војници биле продадени како робови, со тие пари Филип Македонски инсталирал воена база во Ѕева.

      Од Теба Филип Македонски отишол во Аѕана и им ги предал заробените аѕаиски воjници. За овој гест Аѕаите на Филип Македонски му направиле статуа во природна големина.

Лавот кај Аронеја пред да биде повторно склопен

        ЗАНИМЛИОВО Е ТОА ШТО ВО БИТКАТА НА XЕРОНЕЈА УЧЕСТВУВАЛ И ДЕМОСТЕН КАКО ОБИЧЕН ХОПЛИТ КОЈ БЕГА КАКО УПЛАШEH ЗАЈАК ПРEД ФИЛИП И МАКЕДОНЦИТЕ. Демостен и сите оние што биле против Филип БЕГААТ во Персија И СОРАБОТУВААТ СО ПЕРСИЈАНЦИТЕ ПРОТИВ МАКЕДОНЦИТЕ.

    Ефект 

      Аѕана и Ѕева градовите држава биле поразени  и потпаднале под македонска власт, но немале статус на робови и не плаќале данок. На Општиот Мир вклучен во зимата 338/7 г.п.н.е.  им била дозволена слобода и автономија но сепак била ограничена, следните обврски  им  биле наметнати од Филип BТОРИ Македонски. 

3абрането им било:

- насилно менување на уредувањето 
- нова прераспределба на земјата 
- отпишување на долговите 
- ослободување на робовите 
- терање на политичките противници 
- конфискација на имотите 
- враќање на политичките бегалци 
- стапување во служба на други држави 
- здружување во сојузи 
- меѓусебни борби 

      Преку склучениот мир по битката кај Аронеја, Филип ВТОРИ  Македонски иако воено не ги окупирал ( освен поставените четири воени бази околу островот Евбеја ), сепак остварил негово мешање во внатрешните работи на градовите држави и приватната сопственост на нивните граѓани, а со тоа и нивна подредена положба во однос на Македонците. 

     ЛИГАТА НА ЅЕ
      

        Во 337 п.н.е. на конгресот Филип  Македонски ги повикал  државите од регионот во градот држава Горинѕе (Коринт), сите тие, освен Спарта, решиле да ја формираат ЛИГАТА НА ЅЕ (Коринтската Лига), раководена од Филип Македонски. Членовите на Лигата се согласиле да не војуваат меѓусебно освен ако не се работи за задушување на револуција. Македонскиот владетел василеос Фили Македонски бил избран за: '' АГАМЕНОН'' (ДОЖИВОТЕН ЛИДЕР), името доаѓа од Агаменон од Микена, ''xегемон'' е погрешно, во походот што планирал да го превзеде против вековниот  непријател - моќната Персија, со тоа македонците ДА СЕ ОСВЕТАТ ЗА ПЕРСИСКАТА ОКУПАЦИЈА НА MАКЕДОНИЈА и другите ЗА ВРЕМЕ НА KИР И KСЕРС.

    Филип  Македонски сметал дека и градовите држави имале ист интерес, па затоа ги повикал да го следат.

Што всушност означува ЛИГАТА НА ЅЕ - Сојуз, а тоа е замена на Светата Лига - Анфиктониада - стариот воено - религиски сојуз, кој е сојуз за одбрана од Персија, со ЛИГАТА НА ЅЕ - поширок воен Сојуз, но е евидентно сите биле верници во Ѕе, за напад и уништување на Персија, предводена од Македонија.

 

АТЕНТАТ

     Имајќи ја безрезервната поддршка на Лигата на Ѕе, го пратил македонскиот војсководец Парменион со 10.000 војска во извидница во Ѕеника (Мало Азија) и  започнал големи воени подготовки, но во времето на нивниот тек во 336 п.н.е. бил убиен во атентат при свадбата на неговата ќерка Европа  во театрот во Ага.  Пред тоа Александар се вратил од прогонство, пред тоа се имал скарано со татко му Филип Македонски, повод бил разводот со Олимпиjа.

  

  Aтентатот врз Филип Македонски запишан од  историчарот Диодор (16.94.3-4) :

        ''Пајcанија ги остави коњите до портите на градот 
         и се упати кон влезот на театрот криејќи еден келтски нож под својата наметка.
         Кога Филип нареди на неговите пријатели од својата придружба да го чекаат во театрот, 
         кога стражата се држеше на растојание, Пајcанија виде дека владетелот беше оставен сам 
         и се залета накај него прободувајќи го во градите соборувајќи го мртов. 
         Потоа се cтрча кон портите накај коњите
         што предходно ги имаше подготвено за бегство.

        Веднаш еден дел од стражата се доближи до телото на владетелот,
        додека другите го гонеа атентаторот. 
        Меѓу нив беа Леонант, Пердика и Атал.
        Имајќи добра предност Пајcанија ќе јавнеше
        на својот коњ пред да не се сопнше од
        еден клин паѓајќи.
        Додека стануваше, Пердика и другите
        нарипаа врз него и го убија со нивните ножеви.''


                  

Aтентатот врз Филип Македонски

 

 

Македонија по Филип BТОРИ Македонија по Филип Македонски

''Агајско Море да стане Македонско море, кое на исток и запад, на север и на југ сé граничи со Македонски територии''. - Филип Македонски

                                                                                   

Македонија по Филип BТОРИ

                                                Бракови на Филип Македонски

      Филип Македонски не направи од Македонија воена сила само по пат на сила и војна туку и со вешта дипломација,.. нo и со една генијална идеја: да се жени.
      Филип Македонски се женел после секоја војна што ја водел со секој народ.

     После војната со Илирија ги зел за жени Фила и Аудата од кој имал една ќерка  Кинани -  позната по вештината на ловот и војната.

      Кога ја зазел Ѕецалија се женел со Никасиполи од кој ја имал ќерката Ѕецалоника. Од таму ја зели и Фила некоја прочуена  танчерка од кој го имал синот Аридеј подоцна познат како Филип ТРЕТИ Аридеј.

      Кога ja припоил Молооси  ја зел за жена Олимпија од кој ја имал ќерката Клеопатра и Александар Македонски. Олимпија - Првичното име и било Поликсена, но во детскиот живот го носела името Миртала, а по свадбата, Филип  Македонски и го дал името Олимпија во чест на спортските игри. Сепак на крајот од нејзиниот живот името повторно и е сменето, овојпат во Стратоника.

      Кога ја припои и Тракија ја зел за жена и ќерката на владетелот Котела, Меда. Биографот на Филип Македонски, Сатир цитиран од Атен (13-557) пишува:
''Земајки ја за жена тој во Македонија ја донесе втората невеста, после Олимпија.

     И најпосле ЗАЉУБЕН ВО НЕА ја зел за жена македонката Клеопатра и од неа поправо ja имал ќерката Ѕеиа (Европа) и после битката на Херонеја ja зема официјално, а потоа го има и  синот Каран, брак кој бил и причина за многу несогласности и проблеми.

       Филип Македонски рекол:


 [1]    Го прашале Филип Македонски кои луѓе највеќе ги сака, а кои највќе ги мрази.
Филип  Македонски одговорил:

''  ТИE  ШТО  МОЖАМ  ДА  ГИ  КУПАМ,  НАЈМНОГУ  ГИ САКАМ,...  ТИE  ШТО  СУМ  ГИ  КУПИЛ,  НАЈВЕЌЕ  ГИ  МРАЗАМ ''. - '' THOSE  WHAT  I  CAN  BUY  HIM,  I  LOVE  HIM  THE  MOST... THOSE  WHAT  I  BUY  IT,  I  HATE  HIM  THE  MOST ''.

 [2] '' Aко малото лавче расте меѓу овци, кога ќе порасне, ќe биде само една голема овца''.  - '' IF  SMALL  LION  GROWS  WITH  THE  SHEEP,  WHEN  HE  GROWS  UP,  IT  WILL  BE  ONLY  ONE  SHEEP '' 

 [3] '' Целиот мој живот нé сакав ништо друго освен обединетите градови држави да лазат како црви под моите нози.'' - '' ALL  MY  LIFE  I  DID  NOT  WANT  NOTHING  ELSE  OF  THAT: THE  STATE CITIES,  TO  DROOG LIKE  WORMS  UNDER  MY  FEET ''

 [4] '' Дочекај го твојот непријател, очи в очи.. со оружје рамен... и откако ќе го победиш, почитувај го и направи од него твој пријател, вo cпрoтивнo, HE CИ Maкeдoнeц ''

 [5] '' ТИЕ НЕ ЗНААТ КАКО ДА ПОБЕДАТ - They do not know how to win ''

 [6] " НЕ  СИ  СУПЕРИОРЕН  АКО  ГИ  ПОТЦЕНУВАШ  ДРУГИТЕ ". -  '' YOU  ARE  NOT  SUPERIOR  IF  YOU  UNDERESTIMATE  YOURE  ADVERSARY '' 

 [7]   " HE , нe бегам, но, како овен, се повлекувaм наназад за да повторно нападнaм посилно ". - "did not run away but, like a ram, I pulled back to butt again harder ".

 [8]   '' Не постои ѕид кој е доволно висок за да се запре коњ со количка полна со злато '' - '' There is no wall that is high enough to stop a horse with a cart filled with gold.''

 

Цитати за василеос Филип Македонски:


Историчарот Дионисиј вели дека по Харонеја (Диоген од Синоп) тој бил фатен и одведен пред Филип. Филип го прашал кој е тој, тој одговорил: "Набљудувач на вашата незаситна алчност". За оваа храбра шега тој беше восxитен и пуштен на слобода. (Диоген Лаертиј)

- The historyan Dionysius says that after Chaeronea [Diogenes of Sinope] he was captured and taken to Philip.  Philip who asked him who he was, he replied: "Observer of your insatiable greed." For this brave joke he was admired and released. (Diogenes Laertius)

[Критикувајќи ја бавноста на демократијата] Ние сме тука да нé правиме ништо. Но, кога ние лежиме во безделничење, не може ни да побараме пријатели да дејствуваат во наше име, а камоли на боговите. Ниту, пак, е чудно што тој, кој лично учествува во воените походи, борбите, и воените дејства и секогаш е присутен насекаде, кој никогаш не ги занемарува побожните прилики, во ниту една сезона на годината, успева да преовлада над нас, a ние  го поминуваме нашето време со гласање за декрети и чекање за вести. (Демостен)

Кога вториот [Аесчин и Филкорат] го пофали Филип како многу способен човек во зборување и убав да се види и за СЕ - (Зевс), одличен пијач, Демостен не можеше да прави ништо друго освен да измислува и да деградира, велејќи дека првата пофалба беше погоден за софист, вториот за жена, третиот за сунѓер, ниту еден за владетел. (Плутарх)

Сигурно знаете дека главната причина за успехот на Филип, секогаш беше прв да пристигне: со војска на борбена нога, секогаш подготвен и добро знаејќи што сака, тој изненадувајќи ги оние што ги напаѓа; додека ние, само кога знаеме дека нешто сé случува само тогаш се вознемируваме и започнуваме да сé подготвуваме. (Демостен)

Ако ја измерите својата сенка, ќе видите дека не é подолга отколку што беше пред победата [битката кај Харонеја]. (Арихдам 3)

 

   Филип Македонски сексот го става во практика за остварување на своите политички цели. Со ова моќно ''орудие'' се служат Александар Македонски и египетската владетелка од македонско потекло Клеопатра.

 


Македонска народна поезија за Филип  Македонски

[1]

„Чедо си нема цар Филип, 
чедо си нема девет години, 
жалба му е останало, 
останало дур до Бога“

Филип замина да војува цела година,
но пред да тргне и порачал нa сопругата 
Олимпија дека кога ќе се врати сака да
види машко новороденче. 
Така, еден билкар ја излечил Олимпија, по што се раѓа Александар
, со прстен на раката.

 

Чедо си нема цар Филип
Чедо си нема девет години,
Желба му е останало,
Останало дур на бога.
Наврвило цар Филипа
Да му иде на ордија,
На ордија на оскета.
И ми рече цар Филипа:
Чуеш ли ме, прво љубе
Ја ќе седам на ордија,
Ја ќе седам една година
Кога дојда да те најда
с машко дете в раките.
Силно и се заканило:
-Ак не најда машко дете,
Ав раката ти да носиш,
До там си е тој живота.
Пак отиде цар Филип,
Забави се, бре, година.
Пак се чуди прво љубе,
Как да стигне машко дете,
Заминаха биларето,
Биларето екемџие,
Потерева цар Филиповица,
Порука ги на дворове,
И ми рече цар Филиповица:
- Имате ли лек за мене некој болка,
Да заходем малко дете?
Тогај рече екемџиа:
- Ќе ти давам една биљка,
Јаз ке дојда кога мркне,
Немој мене да изгониш,
Ем застани ходајата,
Там да спием таја ноќе,
Тога што веќе затегнеш.
Отиде кога мркна,
Не го изгонила ванка,
Затвори го ходајата,
Те ми спиет шест сахата.
Пак си стана биларане,
Отиде си оде дојде,
Замина се годината,
Царица е затегнала,
Машко е дете породила,
Сос прстен на раката,
На пстене бе исписан
И как да го крстат:
Крстиха го Александро.
Кога се е породило
И коњ му се ождребило.
Коње му е бележита:
Нозе има до ушите,
Крила има до плешките.

Рaсли ми салам порасли,
Станали са два јунаци.
И погине цар Филип,
И му седна на столнина

Александро чедото му,
Да царува да повеља
Таја земе и крајнина.
Дочуло е цар Хируда,
Та ми прати това бакшиш
Еден товар празово семе,
И му прати една трака,
Една трака, една жура.
Досети се Александро,
И тој му е бакшиш пратил:
Два товара от пипер семе.
Достигнаха два товара,
Достигнаха до цар Хируд,
Пак се сети цар Хируда:
Што е малко не се лаже,
Тој ќе дојде с повеќе оске.
Ајде ние да идеме,
Да идеме на панагир
Тамо јунасто да чиниме.
Излезова два јунака од два цара:
Упасова от цар Хируд негов сина
Упасова остра сабе,
Припустноват на кошие.
Ни ми стигна Александро,
Запреха се на друмове,
Тогај рече Александро,
Карај сега ти напреди!
Как закара тој напреди
По него иде Александро:
Като пусна брза коња,
Та го распра сас рогове,
И коње му и човека.
Сите ми се почудиха
И рекоха на панагир:
- Цар ќе биде Александро
Пак отиде до дома си
Коласа го цар Хируд
Да му земе царштината.
Отговори Александро:
-Ако сакаш да се бием
И ти збери силна оске.
Уплаши се цар Хируда,
Јак излезе Александро
Та му отне царштината.
Пак ми броди по земета
С пет стотин силен аскер,
Та ми броди от град на град,
Сичка земе посвоило,
Да ми седе да царова.
Пак отиде Александро
На крајнина в темна земе
Там имаше една вода,
Една вода таја река,
Та имаше тое риби,
Как ходеха по водата,
Там не може да замине,
Нето човек, не добитак
Там се чудет три дни време,
Та имаше два јунака
Два јунака на воскета
Имаха си затворено,
Стари татко ав сандака.
Питаха го до два брата:
- Чуеш ли ме, наши татко!
Научи ме , наши башта,
Как да минем през реката?
Отговори стари старец:
- Навалите до два огња,
Нажежите камењето,
Нафрлите ав реката,
Да се тргнат тие риби.
Тргнаха се, заминаха,
Заминаха през водата.
Де ги дочу Александро,
Та ги пита Александро:-
- Чуете ли, два јунака!
Кој ви учи, ум ви дава,
Што речете така станет,
- Тебе, царо, лажа нема:
Имаме си наши татко,
Затворено е в сандака,
Там го храним и го поим,
Тој на ичу, ум ми дава.
Кога беѓе нези заман,
Губеха се стари људи,
Зап учини Александро:
- Немој веќе да се губете,
Кога се умре сам от бога,
Кој не даде, тој ќе не и земе,
Пак отиде в темна земе,
Тамо најде жива вода.
Пак се врна Александро,
Та седело три години
На царштина, на столнина
Тој подрѓа сичка земе,
Сичка земе и краишта.
Заман дојде Александро,
Расходи се низ полето,
Тој имаше до две сестри,
Как си пиха жива вода,
Веќе тие ме умреха,
Отидоха в Бело Море,
Та се скриха од брата си,
Там си седат до денес дане,
Не умират, не становат.
Кога дојде Александро,
И коња наслужили жива вода напојили
И тој веќе не умира.
Пак пошета Александро
По друмове низ полето
С кафаџие чоадоре
Тамо стигна един старец,
Та ми кара дребан добитак,
Забахтал се ав азмака.
Тога рече Александро:
- Добро стигна. Ој ти старец!
- Дај бог добро, бре делио!
Те му рече Александро:
- Ајде , дедо, да врвиме!
- Де ќе врве, Александро!
Де ќе врве без добитак,
Тога рече Александро:
- Земте вие чоадаре,
Чоадаре кафеџие,
Извадите добитака,
От ќамура от батака.
Пуснаха се кафеџие
Да му извадат добитака,
Пак не может да го извадат.
Тога стана Александро,
Как ми фати добитака,
Та го здигна сос земета.
Тогај рече стари старец:
- Кој ти даде, Александро,
Кој ти даде таја јакост?
- Мене ми е Господ даде.
И му рече стари старец:
- Александро добар јунак,
Ги да влезеш дребан аскер,
Дребан аскер Господови:
Мушинките, комарете,
Можеш ли се од тех чуваш?
Тога рече Александро:
Ја поспи сичка земе,
Сичка земе и краишта,
Од тех мухи ни са бое.
Това не бе стари старец,
Ем си беше Риста бога,
Риста бога сам Христоса,
Ралма даде та си фркна на небото,
Па кондиса цар небесен
У рај божји посветени.
Пак си ходи Александро,
Пак си ходи трид дни и три ношти.
Та го гонат комарете,
Сан не му дават да заспие,
Леб не јаде три дни време,
Да замине това поле, тамо најде мајсторете,
Мајсторете дунгерето,
Това поле камен делат,
Камен делат за користо.
Тога рече Александро:
- Аман брате, от комаре,
Стој да легна в това камен,
Белке мога да се скрие,
Ав корито от камаене,
Де му влезет комарете:
В едно ухо тие влезат,
Те през друго излезова.
Там си умре Александро,
Ав камене от комаре.
Веќе му се довршило
Царство му се битисало.
Коње му е живо останало:
Пустиха го оф сазовето,
Оф сазовето ав Драмското,
Драмското в езерото
Там си живи до живота.
Тамо живи в езерото,
Тамо живи дур до днеска.
Това стори Александро.
Останала тае песна
Да се пои приказова.
От бога здраве, от мене песна.


 

Трагичната приказна за смртта на таткото на Александар,  Филип Македонски. А aтентатот остана нерешен


Локација: Македонија

Период: 336 п.н.е.


позадина

Филип Македонски се оженил со Олимпија, принцеза од Молоси, Молоси беше сојузник на Филип.

Александар е роден од тој брак.

По дваесет години Филип се оженил со Евридика, благородно македонско семејство.

Евридика роди ќерка, Европа и во 336 п.н.е. Исто така и синот Каран.

Како резултат на тоа Олимпија и нејзиниот син Александар веќе не беше наследник на престолот. Бесена Олимпијадата се повлече во егзил во својата земја, Молоси.

Cвечен брак

Во текот на летото од 336 п.н.е беше прославен во Ага ( модерна Вергина ), античкиот град на Македонија, на свадбата на ќерката на Филип и владетелот на Молоси, Александар.

Олимпија, мајката на невестата и сестрата на зетот, увиде можноста за одмазда на нејзиното семејство.

Бракот беше одбележан и денот после тоа беше објавено дека свечена поворка ќе му предходи на почетокот на игри.

 

Процесијата и смртта на Филип

В зори, на Oлимписките Богови  им беше спроведенa процесија, меѓу кои и статуата на Филип. Пред да влезат во арената Филип нареди на стражарите да заминaт, бидејќи само на тиранин му треба воена придружба  меѓу луѓетo. Заедно со Филип билe двајцатa млади принцови:  неговиот син Александар и Александар владетелот на Молоси,  младоженецот.

По влегувањето, еден од неговите телохранители, Пајсaниа, пријде и гo избоде со нож Филип. Пајсaниа побегна во периферијата на градот, каде соучесници го чекале со коњи кои биле од планинскиотe  региони на Македонија, a еден дури и од Ага, но тој се сопна и беше погоден од гонителите.

Смртта на Пајaсниа 

Според едни Пајсаниа веднаш бил убиен од страна на гонителите, како во практиката беше проследено во многу други случаи на големи злосторства. Според други, тој беше уапсен, донесен во арената, испрашувани и осуден на смрт веднаш, можеби со прекумерна брзина.

Верзијата на Аристотел: верзијата на хомосексуалните

Според Аристотел, кој живеел во дворот како тутор на Александар, Пајсаниа го убил Филип бидејќи тој беше навреден од страна на следбениците на Атал, татко на филиповата жена Евридика.

Тоа е една верзија на xомусексуалците. Пајсаниа бил љубовник на Филип. Атал, љубоморни, ќе го привлече на вечера Пајсаниа, откако се опил и под влијание на алкохол, бил предмет на сексуално насилство од страна на неговите луѓе. Пајсаниа барал да се одмазди за тоа дело од страна на Атал, но Филип не не сакал да слушне за тие поплаки.

Оваа верзија e со тенденција да го претстави убиството како приватна работа и дa го оцрнат семејството на Евридика.

Атал подоцна беше убиен по наредба на Александар, a Евридика по налог на Олимпиja.

Пајсаниа и Олимпија: заговор роден во Молосиja

Пајсаниа бил благородник кој потекнувал од западните провинции, штотуку приклучени кон Македонија. Претходно, овие земји биле дел од Молоси. Cемејството на Олимпија - молосиска принцеза, беше во родбинска врска со Пајсаниа. Контактите помеѓу двете семејства можат да се чести и Олимпија, исто така, може да влиае врз семејството на Пајсаниа.

Фактот дека имало соучесници на Пајсаниа

Смртта на Филип ќе го води веднаш до престолот Александар

Алтернатива беше дека поcле смртта на Филип да дојде на престолот синот на Евридика, внукот на Атал.

Со убиството на Филип, Олимпија се одмазди, а престолот на Македонија го презеде нејзинио син.

Според Џастин ( 9, 7. 10 ), Олимпија, кога се вратила во Македонија:

'' Tаа стави златна круна на главата на Пајсаниа, подигна гроб, понудила жртви во негова чест и го посвети на Ѕе мечот со кој Филип бил погоден'' .

Сепак, радоста на убиство не значи дека таа била вклучена во самиот чин.

Верзијата на Александар, Филип бил убиен од страна на Пајсаниа

Според Аријан ( Експедиција на Александар , 15, 5 ), Александар тврди дека смртта на неговиот татко беше да се припише на Персијците, веќе во војна со Филип. Во реалноста се чини дека овие луѓе не се фалат, но тоа можеше да биде воена пропаганда.

 

Кој беше иницијатор?

Постојат многу хипотези, но како и во други случаи на големи злосторства, нема докази. За жал, убиецот, благородникот Пајсаниа, беше убиен за време на бегство или по кратко време откако бил уапсен, уште еден класичена шема. Тој не смее да зборува.

 

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ Монета од Дeмастион КE АРАКЛЕ И ДОН - Како Аракле (Херкул) и Дон (бог). Дeмастион, не пронајден зошто го бараат на погрешно место тој е во Кpатовско не, во Охридско.
Аналозата на шлемовите пронајдени на истиот локалитет покажа дека се направени од руди во Кратово. Овие сознаниа утврдуваат дека античките Македонци живееле на овие простори, а самиот Александар Македонски за неговите монети користел кратовска руда.

Ковањето на македонските монети од злато и сребро било усовршено во градот Дeмастион - ДE МА С' ТИ ОН - Со МА Си И ТИ, ОН е потврда за уникат, од страна на Филип Македонски, станале вистинско уникатно ремек дело во антиката и биле користени насекаде во античкиот свет. Монетите се изработувале од домашни руди и сегашните рудници околу Кратово, Злетово и Кожуф. Тоа го потврдија и лабароториите од Франција и Германија  што споредбено ги анализираа рудите и монетите на василеос Филип и Александар Македонски, откопани ширум археолошките локалитети ширум Македонија, последниве неколку години. 
Пронајдените антички монети на локалитетот Исар Марвинци професорите Блажо Боев и Соња Лепиткова од Факултетот за рударство од Штип и професор Владимир Берманец од Природо - м атематичкиот факултет од Загреб ги испратиле во лабораторија во германскиот град Дармштад, каде што со помош на неабразивен или недиструктивен метод го утврдиле точниот состав на монетите, а потоа и каде се земени рудите за да се исковаат. Монетите потекнуваат од 4 век п.н.е, а се направени од Кратовско-злетовската вулканска област.

Вaсилеос Аминта ПРВИ ја вовел кованицата - СТАТЕР од сребро (сребреник), системот го копирал од Персија, за да го олесни екпномскиот развој во Македонија.
СТАТЕР - С' ТАТЕ 'Р, ЗЕМЈАТА НА ТАТКО.
С ТАТ АР по веродостојно.
СТАТАР - татковина - држава
С'ТАТО - ''STATO'' - држава, но на италијански.
''Patria'' - татковина, сé е сврзано со зборот татко, во однос на државата.

Вaсилеос Аминта ПРВИ ја вовел и кованицата - ДРАХМА - ДР АХ МА.

ДРАХМА - ''ΔΡΑΧΜA'' - еднина
ДРАХМАИ - ''ΔΡΑΧΜAI'' - множина

Зборот ДРАХМА е Македонски, по прецизно тоа сé збир на 3 збора: 

ДРАХМА - ДР АХ МА 

Д'Р - дар
АХ - за
MA - Божицата Мајка - Ма

Значи: ДРАХМА - Дар за божицата Мајка - Ма ке дон и ја. Божицата Мајка - Ма, си го бара само своето, не туѓото.

Македонскиот владетел василеос Александар ПРВИ, прв го ставил писмото "КОИНОН МАКЕДОНОН", на Македонската кованица - статер, со тоа го заштитил Македонското писмо и е од големо значење овој негов чин.

Во Демастион, Филип Македонски ја подобрил драстично македонската кована монета - статер од сребро и вовел нова од злато - златен статер, така да Македонскита кована монета од сребро (сребре-ник) и злато (злат-ник) - статер, станала интернационална валута за плаќање во трговијата и економијата.

ДE МА С' ТИ ОН - Со МА Си И ТИ, ОН е потврда за уникат.

Најверојатно Филип Македонски ја вовел кованицата ДРАХМА - Дар за божицата Мајка. 3 СТАТЕРA = 1 ДРАХМА.

 

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

ФИЛИП МАКЕДОНСКИ

Кованици од пелазгискиот град држава Сикион 350-280 пне

Кизик - Пелазгиски град близу денешна Бурса

Филип Македонски претставен на статер на Кизик - Пелазгиски град близу денешна Бурса (Турција). Мизија, Кизик, статер од електрон (природна мешавина од сребро и злато), средина на 4 век пред Христа. Аверс: Голем тркачки коњ трча кон десно јаван од Филип Македонски со брада, каусија и македонска капа на главата. Наметнат со хламида, долу под коњот риба туна.
Реверс: ''Quadratum incusum''.
Тежина 16 грама, пречник 19 мм. Раскошна кованица, јасна и остро искована. Екстремно ретка и досега позната по многу малку примероци.

 

Кованици од Ѕецалија

Кованица од Абдера

Кованици од Горинѕе (Коринт)

 

Првата „Филипика" на Демостен

За нешто повеќе од една година, од пролетта 352-та година п.н.е. до пролетта 351-та година п.н.е., Македонија станала најголема воена сила во егејскиот свет. Од Термопилите до Пропонтида, Филип Македонски надгледува огромна територија, која одговара на еден кружен лак од над 1000 километри. Влогот во судирот меѓу Аѕана и Филип Македонски ја сменил природата: повеќе не станува збор за држење на неколку места на македонскиот брег, се работи за безбедноста на Аѕаника и за сигурноста на аѕаиското снабдување. Продолжувањето на политиката водена од Аѕана од 357-та година п.н.е. (состојба на начелна војна, но со мошне малку воени дејства) станува крајно опасно. Сега треба или што побрзо да се склучи мир или да се тргне во решителна војна. Токму овој вториов став е тоа што Демостен им го предлага на своите сограѓани во првата Филипика.
Пред да го разгледаме овој говор чија силина ги изненади сите антички и современи толкувачи, треба да се потсетиме на аѕаиското мислење во 351-та - 53 година п.н.е.. Филип е предмет на сите разговори, неговите најмали дела и движења се оценуваат; се шират најразлични гласови - Ј, во изворите се нарекуваат говорите на Демостен против Филип. Инаку придавката ''Ј'' значи да се биде против Филип Македонски.

 

Сознанието за моќта на Филип и за опасноста што тој ја претставува најпрвин предизвикало патриотски порив и довело до испраќање на една единица во поход на Термопилите во 352-та година п.н.е.. Малку подоцна, аѕаите изгласуваат решителни мерки за да го заштитат Илепонт од Филип Македонски, но овие мерки не ги спроведуваат: истите оние кои со одушевеност гласале за поход често покажуваат помалку ревност за плаќање на придонесите или за тргнување во поход. На оваа доста вообичаена неусогласеност се надоврзува склоноста кон малодушност. Некои аѕаи се опфатени со малодушна помиреност со судбината. Успесите на Филип Македонски му даваат речиси божеска моќ: 

 

''Зошто тогаш да му се спротивставуваме ако е непобедлив ?'' 

Многу аѕаии кои мислеле дека Филип Македонски е безначаен во 353-та година п.н.е., ценеле дека е непобедлив во 351-та година п.н.е.: двете мислења имаат иста стварна последица, недејствување.
Демостен го почнува својот говор извинувајќи се што зборува прв (тој има само 33 години и обичајот налага најпрво да зборуваат постарите): тоа е, изјавува тој, зашто вообичаените говорници не рекле ништо корисно во претходните расправи. Воведниот пристап кон предметот не е скромен, но тој вовед е заслужен зашто јасно му најавува на слушателот дека ќе чуе предлози коренито различни од оние на кои е навикнат.
Демостен, потоа влегува во сржта на предметот и го започнува испитувањето на состојбата на Аѕана со еден парадокс:

 

Тоа што најмногу ви наштети во минатото се состои точно во тоа што треба најмногу да ве разувери во иднина. Како тоа? Затоа што жалната состојба на вашите работи се должи на тоа што не сте сториле ништо од тоа што требало. И навистина, ако сторевте се што е неопходно а пак состојбата да беше каква што е сега, тогаш ќе немаше никаква надеж дека може да се подобри.

(Р1Ш., I, § 2)
По ова, Демостен ја поткрепува својата теза со историски примери за просечни состојби поправени благодарение на решително дејствување. Првиот пример е земен од аѕаиската историја: тоа е победничката војна водена од Аѕана против спартанската доминација во почетокот на 4 -от век п.н.е.. Вториот пример е токму самиот Филип Македонски од почетокот на неговото владеење.
Ако Филип Македонски отценеше дека е многу тешко да се војува со аѕаите кога тие имаа толку упоришта на неговата сопствена територија, а тој пак немаше ниту еден сојузник, тој не ќе направеше ништо од она што го оствари, тој не ќе ја стекнеше оваа голема моќ.

(РШ., I, § 5)
Тоа што Филип Македонски постигнал толку успеси, не е затоа што тој има надчовечка сила, туку затоа што ги сфатил правилата кои владеат во меѓународните односи.
Но имаше нешто што тој добро го знаеше, аѕаи: ''а тоа е дека сите овие места се исто толку воени влогови достапни на сите без разлика, како што според законот на природата, добрата на отсутните се на оние кои се спремни да ги грабнат, имотите на негрижливите на кој и да е што не се плаши од мака и опасност. Да, таква била неговата мисла, и еве како тој потчини се, како држи се и тоа што го освоил со оружје така и народите од кои направил сојузници и пријатели. Зашто најдобро е да се здружиш, да се врзеш со ониe кои се добро подготвени, цврсто решени да прават што треба''.

(РМ., I, § 5-6)
Филип Македонски е пример, значи може да се угледаат на него и да му се спротивстават: доволно е аѕаите да ги прифатат истите правила како него и „со божја помош" тие ќе му се одмаздат на „овој човек". Демостен потоа се обидува да ги отфрли забелешките кои неговите слушатели можат да ги спротивстават на делотворната политика што ја предлага. Тој подвлекува дека и Филип Македонски е ранлив:
Немојте да си замислувате, всушност, дека неговата сегашна среќа ќе биде постојана како онаа на некој бог. Не и него, аѕаи, го мразат, му се плашат, му завидуваат, дури и некои од оние кои изгледаат дека му се најверни. Само, сето тоа засега мирува, во недостиг на сигурна помош, заради вашата бавност и вашиот недостиг на решителност.

(РМ., I, § 8)
Тоа што уште нема побуна против Филип Македонски, е зашто незадоволните не можат да се надеваат на никаква поткрепа; се ќе се сменело ако аѕаите решително се замешале. Откако покажал дека напредувањето на Филип Македонски воопшто не било неизбежно, Демостен со гнев ја споменува моќта и намерите на владетелот:
Дури не ви остава избор да делувате или да мирувате... Нему секогаш му треба нешто повеќе; и насекаде околу него, тој не обвива во неговите мрежи, нас кои исчекуваме наместо да дејствуваме.

(РШ1., I, § 9)
Во ова излагање, Демостен ги окривува  без отворено да ги спомене  аѕаите кои би се обиделе да се помират со судбината, зашто славољубието на Филип Македонски е без граници.
Следи прочуениот прекор: „Кога значи, мажи аѕаи, кога ќе го направите тоа што треба?" Вообичаените одговори на ова прашање  што веројатно ги мрмореле многумина слушатели на Демостен биле доста неодредени: „Кога ќе има нешто ново", „Кога ќе биде неопходно". Овие изрази педизвикуваат огорченост кај Демостен:

Ех! што би можело да има поново од ова, еден Македонец кој ги напаѓа аѕаите и како господар ги уредува работите во Аѕана?

(РШ., I, § 10)
Продолжувајќи го своето исмејување на говорите држани во Аѕана, Демостен ја подвлекува лекоумноста на гласините за здравјето на Филип Македонски:
„Филип Македонски умрел? ...  Не, само е болен." Умрен или болен, каква разлика гледате во тоа? Нека исчезне; и утредента, самите вие ќе создадете еден друг Филип Македонски, ако кон вашите интереси вие постапувате со истата рамнодушност. Зашто не е неговата сопствена сила онаа која го направи толку моќен, туку многу повеќе нашата негрижа.
Парадоксот претставен овде е логичен заклучок на природниот закон изнесен погоре: добрата на отсутните им припаѓаат на оние кои дејствуваат (§ 5). Ако една сила запре да ги брани своите поседи, нејзината негрижа создава една празнина која веднаш е искористена од друга сила. Корените на нерамнотежата не се во силовитоста на оној кој го шири своето влијание, туку во недејствувањето на оној кој се откажал од самоодбрана.

Аѕаиското недејствување, продолжува Демостен, ќе го спречи градот да ги искористи најпогодните прилики:
Дури да претпоставиме за миг дека ќе го снајде несреќа и дека среќата бидејќи таа секогаш правела за нас повеќе отколку што сме правеле самите ние ќе ви ја направи таа услуга, знаете ли што ќе се случи? Присутни таму, помагајќи во општиот метеж, вие се ќе средите по ваша волја. Ама такви какви што сте, залудно приликата ќе ви го дадe Амфиполитион, вие ќе бидете неспособни да го преземите, немајќи таму спремни ниту ваши сили ниту волја.

(РШ.. I, § 12)
Заклучокот кој јасно произлегува од првиот став на првата Филипика, е дека состојбата целосно зависи од однесувањето на аѕаите. Вториот став е јасно и точно излагање на план за дејствување (§ 13-30).

 Демостен предлага две низи мерки: првите бараат подготовки, вторите мораат да бидат извршени веднаш. Говорникот најпрво предочува еден план со доста голем обем: за да се спречат можните нови навлегувања на Филип Македонски, аѕаите мораат да вооружат 50 триери, да бидат спремни самите да запловат и да подготват бродови за пренесување на половината коњица (исто така одредена да се испрати на местото на дејствувањето) (§ 16).

 Или овие подготовки ќе го заплашат Филип Македонски, или ако се случи поинаку, тој ќе мора да се соочи со аѕаиско навлегување во Македонија додека неговите сили делуваат надвор. Демостен не уточнува кога 50-те триери треба да бидат готови: најкусиот рок, што морало да им биде јасно на аѕаите, веројатно бил неколку месеци.
Мерките кои ги предвидува во блиска иднина се поскромни, но тој ги прикажува на многу подробен начин: треба постојано да се држат близу до македонските брегови 2000 коплити  од кои 500 граѓани, 200 коњаници  од кои 50 граѓани  и 10 брзи триери. Оваа главнина за поход постојано ќе престојува во северен Ага и против Филип Македонски ќе води војна на чести препади, на негова територија. Откако уточнил дека присуството на граѓани во оваа главнина е неопходно за платениците и стратезите да бидат приморани да го слушаат народот, Демостен го проценува годишното чинење на оваа војска на вкупно 92 таланти овој износ не ќе е сосема доволен за издршката на војските, но како што тој воздржано вели „ самата војна ќе го надополни остатокот". 

Демостен подготвил и изложил пред народот еден финансиски документ објаснувајќи каде да се најдат 92-та неопходни таланти; за жал, овој документ го нема во нашите ракописи.
По ова излагање, Демостен ги бодри своите сограѓани да го прифатат неговиот план. Тој ги подвлекува воените предности на неговите предлози. Филип Македонски не ќе може повеќе да го користи тоа што аѕаите се спречени од етесиските ветрови за да ги нападне нивните сојузници. Опсадата на македонските брегови со аѕаиска флота ќе го спречи Филип Македонски да ги ограбува островјаните и Македонецот ќе мора да се откаже од пиратството и од брзи потфати против Аѕаника.

По ова оправдување ритамот на првата Филипика се забрзува. Демостен наизменично дели совети и критики се побрзо и побрзо. Составувањето на говорот личи на она од некои драмски сцени на чиј крај по најдолгите тиради доаѓаат стихомитиите (реплики од еден единствен стих). Со тон на жестока сатира, Демостен ја подвлекува бесмисленоста на аѕаиското однесување покажувајќи неколку скандалозни и поразителни спротивности  меѓу Филип Македонски и Аѕана, се разбира, но исто така меѓу уредувањето на игрите и на војската. Демостен го сведува однесувањето на Аѕана преку сликата на барбарските боксери:
Вие, борејќи се со Филип Македонски, го правите истото што го прават барвбрите кои се борат со тупаници. Штом некој од нив е удрен некаде, тој таму ја става раката; го удираат на друго место, неговите раце одат кај што оди ударот; а да се одбрани, да види што доаѓа, ниту знае, ниту мисли на тоа.

(РМ1., I, 40)
Влогот на решението што треба да се донесе е претставен на се појасен и се погруб начин:
Не треба да се оди по настаните, туку пред нив.
Филип Македонски не ќе застане ако не му се препречи патот.
Бидејќи не сакаме со него денес да се бориме таму, можеби ќе бидеме на тоа присилени тука.
Ако не сте решени да ја извршите целосно задачата, состојбата е навистина лоша.


Не би можело да се рече дали првата Филипика направила впечаток врз аѕаиските слушатели на Демостен во 351-та година п.н.е.. Но неговите предлози не биле прифатени.
Ако првата Филипика е едногласно призната како ремек дело на речитост, некои современи историчари го критикувале планот на дејствување предложен од Демостен. Од една страна трошоците произлезени од овој план би ги надминале финансиските можности на Аѕана. Од друга страна, од стратешка гледна точка, предложените мерки би биле истовремено неделотворни и опасни: присуството на аѕаиски единици на север воопшто не би му пречело на Филип Македонски, додека аѕаиската војска би била многу загрозена. Со вакво согледување, аѕаите навистина би биле поттикнати да не го прифатат мислењето на Демостен.

Првата забелешка воопшто не е пресудна. Демостен јасно излага колку ќе чини постојаното присуство на 10 триери и 2000 луѓе близу до македонските брегови: тој не го проценува чинењето на можното подоцнежно испраќање на 50 триери и многу коплити, но овде се работи за претпоставени трошоци, кои би биле направени само ако еден напад од страна на Филип ги наметне. Во тој случај, собирањето на вонреден данок би можело да ги обезбеди неопходните средства. 

Втората забелешка е доста слободна. Ненадејни напади на малубројна војска можат да предизвикаат многу штети, дури и на една многу силна земја: доволно е оваа мала војска да знае да го искористи изненадувањето. Освен тоа, планот на Демостен е со две решенија: ако честите напади од 2000 војници не успеат да го одвратат Филип Македонски од неговите напади, еден голем поход ќе биде преземен за да го натера да се откаже од заземањето. Постојаното присуство на Аѕана на север исто така би делувало како заштита и успокојување на нејзините сојузници во областа и предизвикување нови поврзувања.

Крајната цел на овие воени дејства е спомената само еднаш, а Демостен предвидува две можности: четите би морале да издржат, вели тој:

 „Cе додека ни одговара да преговараме или додека не го покориме нашиот непријател". 

Важно е да се забележи дека првата Филипика не ја отфрла можноста за иден мир со Филип Македонски: ова докажува дека Демостен во 351-та година п.н.е. не е воинствен и неодговорен одмазник како што некои си мислеа, ова особено покажува дека неговото надоврзување на предлозите на Филократ во 348-та-57 година п.н.е. не ќе биде ненадејни свртување, туку исход на долго размислување за условите на мирот. Во времето на првата Филипика меѓутоа, Демостен мисли дека мир е прифатлив за Аѕана само ако односот на силите пак се урамнотежи во полза на Аѕана или, барем ако територијалниот одност  запре да се менува во полза на Филип Македонски. Ако некој сака мир, треба најпрво да се подготви да води војна со решителност.... ''si vis pace para belum'' - Ако сакаш мир, подготвувај војна.


Годините 351 и 350 година п.н.е. се години на одмор за аѕаите. Филип сигурно не мирува, но неговите походи се одвиваат далеку од Егејот, во Илирија и во Молосија. Тој исто така му посветува многу време на финансиското и воено уредување на Ѕецалија. Додека Македонецот ја зацврстува својата моќ, аѕаите  кои се уште се во војна со него  ги уживаат сите предности на мирот. Приходите на градот се зголемуваат; пристанишната опрема на Пиреј и спомениците на градот се обновени; богатите не плаќаат повеќе данок (еиспхора) и повторно се интересираат за користење на рудниците; сиромашните уживаат во поголем број бесплатни раздавања.

Демостен е убеден дека во блиска иднина ширењето на Филип Македонски повторно непосредно ќе ги загрози аѕаиските интереси. Користејќи го привременото затишје што Филип Македонски и го остава на Аѕана, тој ги советува своите сограѓани целосно да го преправат нивното финансиско и воено уредување.

Говорот „За финансиите" 

Помеѓу бројните искажувања на Демостен на оваа тема, нам ни е сочуван само говорот За финансиите изречен веројатно во 350-та.
Демостен почнува така што не застанува ниту на страната на поборниците за парични раздавања  кои според него сакаат само да му се додворуваат на народот  ниту на богатите противници на начелото за овие раздавања  кои се рамнодушни кон судбината на сиромашните граѓани. Неговата програма го задржува начелото на
„Олинтики"
.

Олинтики

1.  издржување на сиромашните граѓани од страна на градот, но бара „секоја награда да биде неделива од некоја извршена услуга". 

Секој граѓанин, млад или стар, ќе биде сигурен дека ќе живее пристојно во време на војна и во време на мир, а новиот систем ќе има предност во обезбедувањето на воената моќ на градот.
Што се однесува до приходите на градот, како оние кои ги давате самите и кои се губат во непотребни трошоци, така и приходите од вашите сојузници, велам дека тие треба да бидат распоредени така што секој од вас да добие еднаков дел: за возрасните граѓани да служат како плата, за оние најстарите, или како дневница за надзор или за што и да е друго што ќе сакаат. Исто така барам вие да служите лично, без да го отстапувате тоа право на кој и да е; да имате војска која навистина ќе биде војска на градот, уредена со негови средства, така што вие ќе можете истовремено да живеете спокојно и да го правите неопходното.

 


Овој план исклучува обраќање кон платеницитe: самите граѓани ќе се борат и ќе добиваат плата. Планот на говорот има слиичности со спартанското уредување на класата на Еднаквите, иако Демостен се чува да направи таква споредба.
Демостен го завршува својот говор подвлекувајќи ја целта на реформите кои ги предлага и нивната неопходност: а тоа е да и се овозможи на Аѕана да ја одржи својата положба во  замјите под Термобили на првото место:
           Срамота би била, аѕаи, и тоа каква срамота! да се откажете од славното место кое вашите татковци ви го оставиле. Впрочем, не е во ваша моќ да се откажете од работите во  замјите под Термобили, дури и кога би сакале. Вие отсекогаш сте правеле многу; имате пријатели кои би било нечесно да ги оставите, непријатели на кои е невозможно да им верувате и кои не можете да ги пуштите да зајакнат. Се на се, тоа што сега им се случува на вашите политичари, кои не можат да се повлечат од работите кога сакаат, ви се случи и вам, бидејќи токму вие ја водите политиката во  замјите под Термобили .


Демостен се жали дека неговите претходни предлози имале малку одѕив и дека една второстепена ситница од неговиот „широк план" го задржала вниманието, предлогот да се создаде нова дневница од два оболи за некои работи. Се чини дека ниту говорот немал повеќе успех.
Одбивајќи секакво преуредување, аѕаите занемариле да се подготват за продолжувањето на борбите и однапред се осудиле на неподготвеност.

Првата „Олинтика"

* Олинтики се нарекуваат трите говори на Демостен во врска со Олинт, најголемиот град на Х-алки-де-он (Халкидик), кој бил на чело на Лигата на Халкидеон составена од  колонии на северноегејскиот брег.

На почетокот на летото 349-тагодина п.н.е., Филип Македонски отценил дека дошол часот да се освои Халкидеон . Тој им упатил ултиматум на жителите на Олинт барајќи тие да му ги предадат двајцата македонски бегалци, неговите полубраќа Аридај и Менелај. Олинтското одбивање веднаш го предизвикува македонското навлегување. Веројатно е дека барањето за предавање е само еден изговор, но не не би можело сосема да се исклучи дека имало внатрешни немири во Македонија во 351/350-та година п.н.е. и дека Олинтијците ги примиле двата аргеадски принца со намера да ги поддржат нивните династички желби против Филип Македонски.

Загрозените жители на Олинт бараат сојуз со Аѕана и нејзина воена помош. Демостен во оваа прилика ја изговара својата Прва Олинтика за да го поддржи цврсто барањето на Олинт. Според него, понудата за сојуз од моќната Kонфедерација на Халкидеон е исклучителна прилика. 

 

(2). Аѕаите мораат „целосно да и се оддадат на војната", принесувајќи ги нивните пари драговолно, борејќи се лично, не дозволувајќи си никаква немарност". 

( 6). Демостен ги потсетува aѕаите на нивното птетходно недејствување и на нивната одговорност за издигањето на Филип Македонски: „Токму ние, aѕаите, го правевме Филип Македонски од ден на ден се појак, токму ние му обезбедивме моќ каква што никогаш немал ниту еден владетел на Македонија". 

(11). Желбите на Македонецот се безгранични: ако се дограби до Олинт „ништо не ќе го спречи да се упати каде што ќе посака", а aѕаите, бидејќи не го запреле „таму", ќе мораат со него да се борат „овде". Аѕаите не треба да се однесуваат како непромислени „луѓе кои позајмуваат со голема камата": инаку, ќе мораат „скапо да ја платат нивната негрижа". 

(15). Расудувањето на Демостен е математички строго. Развојот на односот на силите во полза на Филип Македонски се објаснува со спротивноста меѓу неговото дејствување и тромоста на aѕаите. Ако противниците ги задржат истите ставови, сигурно е дека развојот ќе продолжи „до крај". Бидејќи е исклучено дека Филип Македонски самиот ќе стави крај на своето ширење (желбата за освојување е страст на неговиот живот, вели Демостен), само едно менување на однесувањето од страна на aѕаите може да го сврти текот на историјата: значи од животна важност е aѕаите да ја сфатат опасноста и да се свестат.

По ова предупредување, Демостен го изложува планот за дејствување. Аѕаите мораат да испратат во северен Ага две единици за поход, едната на Халкидеон за да ги одбрани загрозените градoи, другата во Македонија за да ја пустоши државата на Филип Македонски. Овој двоен напад кој многу личи на оној што веќе го предложил во Првата Филипика  според Демостен е неопходен за да се натера Филип Македонски да ја крене опсадата (17-18).


За да се платат трошоците на овој двоен поход, аѕаите, изјавува Демостен, располагаат со повеќе пари од сите други народи: „Ако сакаат да ги употребат овие пари за трошоците на војна, тие немаат потреба од други средства" (§ 19). 

Алудирањето на касата за вojнa е јасно, но Демостен внимателно укажува дека тој не предлага никаков декрет со цел овие пари да се користат за воена потреба (таквиот предлог би бил незаконски). Откако кратко потсетува на својот план за даночното преуредување и жали што народот не го одобрил, Демостен се задоволува да предложи еден вонреден данок:
Мојата замисла е дека треба да подготвиме војска, да имаме со што да ја платиме и да направиме така што секој што зел пари, да го стори тоа што мора да го прави; вие, напротив, сте на мислење дека е добро да се земаат пари во време на празниците без ништо да се прави. Затоа единственото решение, според мене е да се утврди еден општ данок: задолжителен, ако трошокот треба да биде голем; ограничен, ако тој е мал. Во секој случај, потребни се пари; без пари, ништо од тоа што е неопходно не може да се направи.


Како во првата Филипика, Демостен заклучува подвлекувајќи ја тежината на влогот:

Вие денес имате избор или да го нападнете Филип Македонски кај него или да бидете нападнати од него кај вас".

Втората „Олинтика"

Атинците брзо го склучиле сојузот што го барале жителите на Олинт. Требаше да се почитува овој сојуз и да се испрати помош. Се чини деке одреден број граѓани биле престрашени од идејата пак да се почне активна војна против Филип Македонски. Затоа Демостен ја подредува суштината на својата Втора Олинтика за да покаже дека моќта на Филип Македонски е кревка. 

 

Филип Македонски ја создаде својата држава со кривоклетство и лага: оние кои ги насамарил ќе се кренат против него при најмал пораз  особено ѕецалците. Самите Македонци се уморени од војните од кои ги трпат сите маки и сите лишувања, додека сета корист е за Филип Македонски. Неговиот двор има само просечни ласкавци: Македонецот, како и сите тирани мрази доблесни луѓе. Неговата василеондон и зeмјa се „болни" и нивните слабости ќе се покажат само ако аѕаите решително тргнат во војна.

Mу забележувале на Демостен дека ги преувеличува слабостите на Филип Македонски и особено дека не ја познава приврзаноста на македонските војници кон нивниот владетел. Сепак треба да се одбележи дека жалбите што им ги припишува Демостен ги најавуваат непријателските говори на македонските војници против Александар Македонски.
          

 

Но тие, немајќи никаков удел во она што го задоволува неговото самољубие, сотрени од овие постојани походи од земја во земја, страдаат, живеат бедно, затоа што се спречени да работат или да останат дома, дури и без можности да го употребат по своја волја тоа што можат да го заработат, бидејќи пазарите во земјата се затворени поради војната.


Можеме да се прашаме дали Демостен нема некакви известувања за негодување кај непријателот.
Освен тоа и особено, споредбата на втората Олинтика и побројните говори во кои Демостен подвлекува дека Филип Македонски е опасен ја покажува длабоката усогласеност на неговата мисла и на неговиот став. Филип Македонски не ќе се запре ако не го запрат, но тој не е ни неранлив ни бесмртен и неговата моќ може да биде урната. Филип Македонски да беше непобедлив, неговата среќа да беше постојана како онаа на боговите, борбата против него би била безнадежна. Таков не е случајот: се  може да се смени, за Филип Македонски како и за Аѕана, и токму тоа му ја дава на започнатиот судир сета полнотија.

* Говорите на македонските војници во времето на Александар Македонски не можат да се наречат непријателски, бидејќи станува збор за барање за нивно враќање дома поради исцрпеност од една и незадоволство поради вклучување на Персијци во управата на државата од друга страна. Инаку во историјата нема друг пример на меѓусебна доверба, љубов и верност на војската кон својот водач и такво разбирање од страна на војсководецот.


Третата „Олинтика''

Малку време потоа, додека аѕаите уште немаат испратено никаква помош, Демостен ја изговара третата Олинтика. 

 

Тој најпрво настојува да ги растера самозалажувањата предизвикани од неколку фалбаџии кои зборуваат за „казнување на Филип Македонски". Итната задача, е да „се спасат сојузниците" и „ова е засега доволно". 

Уште повеќе, ако аѕаите и понатму го одбегнуваат потребниот напор, не ќе биде загрозен Филип Македонски Македонски, туку Аѕаника. Дипломатската состојба ја прави заканата многу сериозна: ако падне Олинт, ниту многу слабите фоќијци, ниту ѕеванците, непријатели на Аѕана, не ќе го спречат Филип „оттаму да им ја покаже тежината на неговото оружје".

По ова повикување кон стварноста, Демостен непосредно ја напаѓа главната законска пречка за решителната политика која се наложува  законот на Еубул за теориконот. Тој бара да се воведе служба номотети за да се укине овој штетен закон, предлагајќи, без сомнение подбивно, самите творци на законот да дадат поттик за негово укинување. Следува жестока критика за аѕаиските политички навики, која особено е усмерена кон Еубул и неговите пријатели, но без да ги именува. Одгворни за недејствувањето на Аѕана, се ласкавците кои ја присвоиле народната власт и кои ги претвориле граѓаните во корисници на социјална помош:


'' Сега, напротив, политичарите се тие што располагаат со се, преку нив се прави се; а вие народот, разлутени, лишени од вашите пари и вашите сојузници, доведени во состојба на слуги, при се што сте граѓани, вие сте среќни ако ви раздадат нешто од парите за претстави, ако подготват една поворка во месецот Боедромион
; на крајот одлика на храброст која надминува се  вие сте им благодарни што ви го даваат тоа што е ваше. Што се однесува до нив, откако ве затворија градов, тие ве водат во кавги и ве кротат за да ве припитомат.''


** Boedromion e месец во аѕаискиот календар = септември.
*** Во оригиналот стои: Овие пак откако ве затворија во градов ве водат кон тоа да ве припитомуваат правејќи да сте им подложни.

 И покрај третата Олинтика, народот не започнува постапка за укинување на законот за теориконот. На крајот на летото Аѕаите испраќаат на Халкидеон 38 триери и 2000 пелтасти под водството на Харес. Малку потоа, тие му наредуваат на Харидем кој тогаш се наоѓал на Илепонт да му се придружи на Харес со своите 18 триери, 4000 пелтасти и 150 коњаници. Напорот направен од Аѕана не е голем, но овие чети за поход, за жителите на Олинт не се безначајна помош: на почетокот на пролетта 348-та година п.н.е., Харидем им гиодзема на Македонците териториите кои тие ги имале освоено. Освен тоа, жителите на Олинт можат да се надеваат дека на оваа прва поткрепа ќе се надоврзат побројни помагања. Веројатно е дека во пролетта 348-та година п.н.е., аѕаиите барем делумно би ги послушале советите на Демостен и дека би направиле знажителен напор за да се спаси Олинт доколку немирите на Еубоја не го беа свртеле нивното внимание.

Буната на Еубоја

Градовите на Еубоја влегле во аѕаиската конфедерација во 357-та година п.н.е. по неуспехот на ѕеванските обиди за надзор над големиот остров (во близина и на Аѕаника и на Воиа). Привидниот мир на Еубоја од 357-та година п.н.е. беше несигурен поради непријателствата меѓу еубојските градови (особено меѓу Халкис и Еретрија) и поради борбите на групите внатре во градовите. За да го задржат нивното влијание, аѕаите се потпирале, според приликите, на различните струи и понекогаш ги поддржувале тираните кои ги биел глас дека се про-аѕаиски како Плутарх од Еретрија. Личните врски меѓу аѕаиските говорници и еубојските водачи играат исто така важна улога: Плутарх од Еретрија е пријател на Мејдија, влијателен член од кругот на Еубул.
За време на зимата 349/348-та година п.н.е., избувнува побуна во Еретрија и тиранот Плутарх е истеран. На поттик од Мејдија и Еубул, една мала чета аѕаиски коплити под водството на Фокион е испратена на Еубоја за да го врати Плутарх на власт. И покрај неговата победа кај ''Tamynae'', Фокион наскоро се наоѓа во тешка положба бидејќи треба да се соочи со општа побуна на Еубоја. Походот на аѕаиската војска имал како последица да ги сплоти повеќето Еубојци против Аѕана. Востанието го водел еден решителен водач, Калија од Халкис, чија програма се состои во три точки: Еубоја на Еубојците, водство на Халкис и власт за Калија. Самиот Плутарх, кој ги имал викнато аѕаите на помош, се поврзува со нивните противници.


Ниеден извор не вели дека побуната на Еубоја била предизвикана од Филип Македонски, но ова востание за него е толку згодно што претпоставката не би можела да биде отфрлена. Уште од 351-та година п.н.е., Филип Македонски се обидува да крене некои Еубојци против Аѕана; во првата Филипика (§ 37), Демостен вметнува едно писмо од Филип до Еубојците, особено „дрско" во однос на аѕаите. Калија во секој случај бара сојуз со владетелот на Македонија; овој се сложува, му ветува своја парична поткрепа и можеби испраќа неколку чети.
Аѕаите, вовлечени во два судира на две различни боишта, мораат да направат тежок стратешки избор: треба ли првенствено да им се помогне на Олинтијците или да се задуши буната на Еубоја? Демостен е поборник на првото решение и лесно може да се створи слика за неговото размислување. Нови задоцнувања во праќањето аѕаиска помош на Олинт носат опасност од неповратно губење на еден важен сојузник; кога Олинт ќе биде спасен, ќе има уште време да се возобнови аѕаискиот поредок на Еубоја Верен на својата строго одбранбена стратегија, Еубул има спротивно мислење: Олинт е далеку од Аѕана, додека Еубоја е сосема блиску и од првенствен интерес за безбедноста на градот. Мислењето на Еубул победува: народот гласа за масовно собирање на коплити и коњаници и нивно испраќање на Еубоја.

Декретот на Аполодор

Истовременото водење на две војни на Аѕана и прави големи парични тешкотии. Аполодор..

Мешањето на Филип Македонски на Полуостровот на Ѕе.

Втората „Филипика"

Во 346-та Филип не можел да направи воена прошетка која би го наметнала како арбитар во политичките работи на Полуостровот на Ѕе, но состојбата на Полуостровот на Ѕе му дава многубројни прилики да го прошири своето влијание во подрачјето. Најголемиот број градовите држави водеа мошне жестоки социјални и политички борби: во многу случаи, една од групите (обично олигархиската) му испараќа повик за да ги надвладее своите противници. Олигарсите од Мегара и Елида, се чини добиле средства и платеници од Филип Македонски во 345-та година п.н.е..

Заканата со која Спарта ги оптоварува своите соседи  Месена, Мегалополис и Аргос претставува втора шанса за владетелoт на Македонија. He можејќи да сметаат ни на Аѕана, сојузник на Спарта, ниту на ослабената Ѕева, градовите кои се плашат од обновување на спартанската моќ бараат заштита од Филип Македонски. 

Еден натпис споменат од Дидим ни открива дека на крајот на 345-та година п.н.е. жителите на Месена и на Мегалополис побарале да бидат примани во Амфиктионијата: тие се судриле со одбивање, (еден таков развој би ја намалил нивната важност), новозможноедека Филип Македонски бил наклонет кон ваква преобразба која би му овозможила да спроведе превласт над целиот Полуостров на Ѕе почнувајќи од Делфи.

Бидејќи Спартанците ги обновиле нападите против нивните соседи пролетта 344-та, Филип Македонски испраќа платеници на помош на Месена, a ce шири глас дека и тој самиот се подготвува да дојде за да преземе поход против Спарта 

(Phil., 2,  15). Демостен постигнува да биде испратен од народот како пратеник на Полуостровот на Ѕе, и ги предупредува жителите на Аргос и на Месена против македонскиот сојуз; поради нивната доверба во Филип Македонски, жителите на Олинт доживеале градот да им биде разурнат а ѕецалците ја изгубиле својата слобода.

 (Phil., 2,  20-23):

 

 „Eдинствената заштита на демократиите против тираните, е недовербата" (24).

Демостен не успева да ги оттргне од македонскиот сојуз жителите на Месена, Аргос и на Мегалополис, но неговата постапка предизвикува писмен приговор од Филиѕецал кој се чуди поради непријателското однесување на неговите аѕаиски „сојузници". Додека Аѕаите се договараат за одговорот што треба да го дадат на ова писмо од Филип Македонски, Демостен ја говори својата втора Филипика. 

Bтора Филипика

Спротивно на првата Филипика и на Олинтиките, овој говор не предлага никаква непосредна мерка. Демостен веројатно знае дека на владетелoт на Македонија, аѕаите ќе му испратат учтив и помирлив одговор и впрочем не гледа никаква штета од тоа Аѕана да покаже исто лицемерство како Филип Македонски. Втората Филипика сака да влијае врз аѕаиското мислење, тоа е едно разоткривање на краткорочните и долгорочните планови на Филип Македонски, и проглас во прилог на една политика на отпор заснована врз недоверба.

Демостен забележува дека, од склучувањето на мирот, Филип Македонски постојано ги поддржува ѕеванците и нивните сојузници од Полуостровот на Ѕе на штета на аѕаиските интереси; гласовите за недоразбирање меѓу Филип Македонски и Ѕева засега се целосно незасновани. Оваа пристрасност на Филип Македонски е сосема природна:

 

Тој знае дека ѕеванците се бореле на страната на барбарите /во 480-та/ и дека жителите на Аргос не сториле ништо за да ги запрат. Затоа е сигурен дека и едните и другите, загрижени за сопствените интереси, воопшто не ќе бидат загрижени за заедничките интереси на Полуостровот на Ѕе. Тој си вели дека доколку го сака нашето пријателство, ќе го има само под услов да се придржува до правдата, додека здружувајќи се со нив, ќе ги престори во помошници на неговото славољубие.

(Phil., 2 11-12)
Единствено свесни и единствено загрижени за заедничките интереси се аѕаите: овие многу тешки искази за другите  веројатно ја изразуваат раздразнетоста на Демостен по неуспехот на неговиот дипломатски поход на Полуостровот на Ѕе.
На почетокот на 344-та година п.н.е., Аѕана е исто толку осамена како есента 346-та година п.н.е. Состојбата налага претпазливост. Демостен се чува да предложи воено дејство против Филип Македонски, но исто така бара од аѕаите да бидат свесни за тежината на опасноста. Во својот поговор, тој ги повикува строго да постапат со одговорниот за сегашната состојба оној кој му ги препуштил Термопилите на Филип Македонски: јасно е дека тој се подготвува да го обнови својот процес против Ајсхин.

Персиското пратеништво и задачата на Питон

Пред да започне голем поход за му да стави крај на отцепувањето на Египет, Големиот Владетел Артаксеркс Охос испраќа редица пратеништва во  градовите. Во Ѕева и во Арг, задачата на персиските пратеници е јасна: тие треба да добијат дозвола за собирање платеници. Целта на персиските пратеници во Аѕана е поинаква: присилен малку да ја испразни од војска Ѕеника поради неговиот египетски поход, ахајменидскиот (Ахајмениди е името на персиската владетелска династија)  владетел се плаши Филип Македонски да не ја искористи така создадената празнина за да почне поход против него во Ѕеника . При таква претпоставка, тој би посакувал аѕаите да ги обноват непријателствата во Полуостровот на Ѕе против Македонецот: тој им ветува значајни износи за финансирање на таа војна.

Стравувајќи од договор меѓу Големиот Владетел и аѕаите против него, Филип Македонски испраќа во Аѕана еден од неговите  придружници, Питон од Виѕеон, задолжувајќи го да им ги даде на аѕаите сите неопходни ветувања за да ги одврати од персискиот сојуз. Питон ветува преиспитување на договорот од 346-та година п.н.е. во склад со аѕаиските желби и се чува да приговори против барањата искажани од аѕаите. Собранието е заведено од неговите привлечни предлози и ги одбива персиските понуди со горди зборови, очигледно поттикнати од филипистите: народот изгласува еден декрет со кој изјавува дека:

„Пријателството на аѕаите кон Големиот Владетел   продолжува, само ако Големиот Владетел   не преземе ништо против Полуостровот на Ѕе" додавајќи дека „ако Големиот Владетел   предизвика некаков неред, аѕаите ќе го повикаат Филип Македонски и сите oд Полуостровот на Ѕе против него".

Филип Македонски го постигнал саканото.

Артаксеркс, одбиен од аѕаите, стапува во врска со македонскиот двор и можеби склучува таен договор за ненапаѓање.

Сфакајќи дека аѕаите се повеќе се заведени од Филип Македонски, Демостен и Хегесип избегнуваат отворено да ги отфрлат неговите понуди за преиспитување, туку го подбуцнуваат народот да бара толку значајни измени што Филип Македонски Македонски ќе биде присилен да ги одбие. На поттик од Хегесип, аѕаите предлагаат членот кој се однесува на ''status quo'' („секој да го зачува тоа што го држи") да биде заменет со еден член кој ги признава законските права на двете страни („секој да го добие тоа што му припаѓа"). Еден таков текст би им овозможил на аѕаите да бараат враќање на Амфипоитион и на сите места кои Филип Македонски ги приграбил од неговото устоличување. Ова ново формулирање е очигледно неприфатливо за Филип Македонски:

''Владетелот не го крие лошото расположение и се однесува многу студено кон аѕаинскиот преговорач  Хегесип''.

Противниците на Македонија го користат менувањето на ставот на владетелот и го прогласуваат за измамник, кој многу ветува но кој не си стои на зборот. Филип Македонски повторно станува неомилен во Аѕана, но овoj пресврт се случува по одбивањето на персиските предлози од страна на аѕаите. Во основа, задачата на Питон го постигнала посакуваното.

Судењето на Филократ и процесот за пратеништвото

Се чини дека дошол часот Демостен и неговите пријатели да ги дадат на суд најпознатите филиписти.
Хиперид презема ''eisangolia'' против Филократ изразена вака: 

 

„Како говорник, тој поддржува предлози спротивни на интересите на атинскиот народ, затоа што добива пари и подароци од непријателите на народот."

Собранието начелно гласа против Филократ и Хиперид го изнесува случајот пред судот. Без да го чека денот на судењето Филократ претпочита да замине од Аѕана. Тој е осуден на смрт во отсуство. 

Во својот говор против Ајсхин, Демостен ја прикажува поткупливоста на Филократ како општо позната работа:

 

Филократ не само што често признаваше пред вас во Собранието дека земал поткуп, туку уште ви го покажуваше тоа со своите дела, купувајќи жито, градејќи, велејќи дури дека ќе отидеше во Македонија дури и да ие беше избран од вас, увезувајќи дрво, менувајќи злато  пред очите на сите.

(De falsa legatione,  14)
Од своја страна Ајсхин, далеку од тоа да го брани Филократ, се обидува да одрече секаква врска со него. Можно е дека Филократ бил истовремено поткуплив, бесрамен и непретпазлив, но не би можело да се исклучи дека во негово отсуство многу го клеветеле: Демостен за да се обиде да го прокаже Ајсхина со него, а Ајсхин за да му ги префрли сите гревови и самиот да се растовари од нив.

Осудата на Филократ е успех за противниците на Македонија. Демостен го продолжува нападот окончувајќи ја оптужбата за предавство која ја отпочнал против Ајсхин уште 346-та година п.н.е..
Судењето трае цел еден ден. Обвинителот и одбраната располагаат, секој со по 11 клепсидри. Говорот на Демостен За неверното пратеништво таков каков што го читаме е исклучително долг многу подолг од одбраната на Ајсхин, затоа многу толкувачи претпоставуваат дека по судењето Демостен внел во својот текст еден број нови излагања, имајќи го во вид неговото објавување. Главните точки на образложението, сепак, најверојатно не биле менувани.

Демостен уште со навлегувањето во содржината ги означува своите крунски точки на оптужбата:

Ајсхин не ги следел упатствата дадени на пратениците, тој го мамел народот со лажни извештаи, тој придонел аѕаите да пропуштат прилики, и сите овие дела ги направил зашто му е продаден на Филип Македонски ( § 4-9). Потоа, Демостен потсетува на непријателството што Ајсхин најпрвин го покажал во однос на Филип Македонски за време на преговорите во 348-346-та година п.н.е.. Смислата на ова почетно потсетување е јасна:

Демостен сака да навести дека Ајсхин толку брзо и толку целосно ја сменил политиката, само затоа што бил купен од Филип Македонски за време на неговиот прв престој во Белас.

Без да внимава на редоследот на настаните, Демостен долго ги излага успокојувачките и лажливи говори што Ајсхин ги држел по враќањето од второто пратеништво, јавни говори, кои настаните подоцна очигледно ги порекнале.

На недоволно убедлив начин, тој тврди дека декретите што тогаш ги изгласале аѕаите по наговор на Ајсхин и на Филократ се причина што фоќијците се предале.

''Ако Ајсхин ги изневерил интересите на Аѕана поради глупост и поради неразбирање, изјавува Демостен, праведно би било да биде казнет, зашто ниеден глупак не е присилен да се занимва со политика. Меѓутоа, ако Ајсхин делувал само од глупост и незнаење, тој великодушно би го советувал народот да го ослободи (§ 101). Ајсхин треба тешко да се казни, затоа што тој му се продал на Филип Македонски за да ги изигра аѕаите. ''

За ова клучно обвинување, Демостен нема доказ и се потпира на показатели.

Ненадејниот пресврт на Ајсхин очигледно е сомнителен.

Ајсхин би требало да чувствува бес против Филип Македонски ако владетелот го излажал:

тоа не е случај (§ 103-110).

Демостен не се двоуми да ги меша работите: Ајсхин му е соучесник на Филократ; а Филократ признал дека зел пари; значи и Ајсхин зел. Демостен ја подвлекува важноста на влогот.

 

Сосема е можно овие луѓе да тврдат дека ќе ја предизвикате омразата на Филип Македонски ако ги казните оние чие пратеништво доведе до мир. Јас пак, ако е тоа точно, јас не гледам што би може л друго да најдам, и при многу барање, што би го обвинило Ајсхина потешко.

Навистина, ако човекот кој потрошил пари за да постигне мир, ако тој човек сега e толку опасен и толку моќен што отсега ќе морате да ги заборавите заклетвите и правдата за да испитате какво задоволство би можеле да му причините на Филип Македонски, каква ли казна би требало да поднесат одговорните за ова за да бидат казнети како што заслужуваат?

Сепак верувам дека можам дури да покажам дека тоа поверојатно ќе биде почеток на едно корисно пријателство за вас. Всушност треба добро да се знае, аѕаи, дека Филип Македонски не ја презира вашата земја, дека не затоа што ве оценил како помалку корисни од ѕеванците, ги претпочитал нив; туку затоа што бил известен од овие луѓе овде и им го рекол тоа што јас веќе порано го реков пред вас во Собранието без никој од нив да ми одрекне: 

Народот е нешто најнеодредено и најнеусогласено на светот, слично на немирните морски бранови кои се движат без ред; еден доаѓа, другиот си оди; никој не се грижи за заедничкиот интерес или не мисли на него.

Филип Македонски треба да има пријатели, кои во секоја прилика, ќе дејствуваат кај вас во негова полза и ќе го остваруваат тоа што самиот тој би го сторил и тој лесно ќе добие кај вас се што ќе посака".

Ако Филип Македонски, претпоставувам, разбереше дека оние кои му го рекле тоа биле погубени веднаш по нивното враќање овде, тој ќе постапеше како Големиот Владетел /по осудувањето на смрт на пратениците кои ги имал потплатено/.

(De falsa legatione,  134-137)
Co други зборови, ако судот го казни Ајсхин, Филип Македонски чесно ќе го побара пријателството на аѕаискиот народ наместо да купува говорници за да го лаже.
Дури тогаш Демостен пристапува кон главната точка на неговата оптужба, текот на второто пратеништво. Постапката е вешта. Кога Демостен ја прикажува играта на Филип Македонски и чудното држење на аѕаиските пратеници, тој веќе им пружил на судиите клуч за толкување на однесувањето на Ајсхин: неговата поткупливост.

Во вториот дел на својот говор, Демостен, преку мали удари, вперува мошне разновидни напади против семејството на неговиот противник, против неговиот приватен живот и против неговото политичко однесување (179-314). Тој се потсмева особено на новата вообразеност која ја покажува Ајсхин и подмолно навестува дека станал олигарх:

Тој сега е земјишен сопственик и голема личност. Α еве ја стварноста. Пред да и ги причини на нашата земја сите можни зла, тој признаваше дека бил писар и ви оддаваше благодарност за неговиот избор, тој имаше примерно држење. Откако причинил 1000 зла, тој се мурти; речете му: „Ајсхин поранешниот писар", тој е веднаш ваш непријател и се држи навредено; тој се шета на Агората, со наметка која се влече до петиците, со надуени образи, зашто отсега тој ви е, гостин и пријател на Филип Македонски, еден од оние луѓе кои сакаат да се ослободат од демократијата, кои во сегашната состојба гледаат само неред и лудило, тој кој досега паѓаше ничкум пред зградата на пританите. (Во оригиналот стои ''tholos''. Toa e зграда со кружна форма во која заседавале пританите.)

(De falsa legatione, 314)
Демостен тогаш со жестина се навраќа на најсилната точка на неговото докажување, разоткривањето на ставот на Ајсхин за време на второто пратеништво и по неговото враќање: благодарение на Ајсхин и на неговите соучесници, Филип Македонски ги постигнал своите цели, без непосредно да си го расипе угледот (§ 315-331). Осудувајќи го Ајсхина, заклучува говорникот, аѕаите ќе го присилат Филип Македонски да прифати попомирлив став во однос на народот, или барем ќе го спречат да најде други предавници за врбување (§ 341-345).

Одбраната на Ајсхин е многу вешта.

Тој прави еден многу јасен приказ за сите преговори со Филип Македонски како што биле по ред, што му овозможува да ја истакне соработката на Демостен и на Филократ. Тој многу брзо минува преку главните забелешки што му ги упатува Демостен: тој се задоволува да забележи дека главната причина за уништувањето на Фоќида, е Фортуна (Fortuna божица на среќата кај Римјаните, а кај аѕаите е Tykhe.) (131) и дека народот ги споделил неговите „чувства" (Ајсхин избегнува да рече неговите „заблуди") за намерите на Филип Македонски. Неодреден за суштинското, Ајсхин подробно ги одбива неточностите на Демостен:

''Неточно е дека Ајсхин држел говор недостоен за Аѕана пред  пратениците на 19-ти ''1aphebolion'', зашто тие не биле дојдени ( 57-62);

Неточно е дека одолговлекувањата на второто пратеништво биле виновни за поразот на Керсоблепт, кој се случил пред тоа ( 89-93).''

Неспособен да ги отфрли стратешките и политички образложенија на Демостен, Ајсхин е многу вешт во истакнување на неговите претерувања, неговите лаги и неговите сплетки.

Случката со олинтската пленичка му дава прилика за едно победоносно побивање. Демостен тврди дека за време на престојот на второто пратеништво во Белас, Ајсхин, на крајот на една гозба, наредил да соблечe и да камшикува една олинтска пленичка (Demosth., De falsa legatione, 196-200).

Демостен се обидува да добие сведочење од еден жител на Олинт по име Аристофан; овој одбива, ... и сведочи во корист на Ајсхин дека Демостен се обидел да му изнуди лажно сведочење. Пријателите на Ајсхин веројатно ја рашириле веста помеѓу судиите точно пред судењето, зашто Демостен бил исвиркан кога ја споменува оваа случка (Aeschin., De legatione, §4). Ајсхин со навреден тон одговара на личните напади од Демостен: каква срамота да се напаѓа неговиот татко, кој придонел за уривањето на Триесетмината ( Олигархиска влада во Аѕана поставена по нејзиниот пораз од страна на Спарта во 404-та год.) (§ 147-148)!

'' Каква срамота кога еден дезертер како Демостен се обидува да осуди еден храбар борец како него'' (Ајсхин ја користи приликата за да ги наброи своите походи) ( 167-170).

Овие налутени приговори не го спречуваат Ајсхина да го проткае својот говор со злонамерни приказни за приватниот живот на неговиот противник. Тој особено го повторува срамното, често повторувано, озборување за брачниот живот на големиот говорник: 

Демостен го вселил под неговиот покрив својот љубимец Кносион, a неговата сопруга, огорчена, му се одмаздила станувајќи му љубовница на Кносион; бракот на Демостен бил брак меѓу тројца.

Ајсхин е ослободен, но за влакно, со само 30 гласови мнозинство.

Невештините и нечесностите на оптужбата на Демостен веројатно раздразниле неколку судии; отсуството на очигледен доказ за поткупливоста на Ајсхин веројатно поттикнал неколку други на попустливост; сведочењата на Еубул и на Фокион без сомнение оделе во негов прилог.
Сепак ослободувањето на Ајсхина, по осудата на Филократ, ја одразува поделеноста на аѕаиското мислење и неговите колебања Многу аѕаи, колку и да се разочарани и раздразнети од неуспехот на преиспитувањето на одредбите на мирот, уште се двоумат дали сосема да ја осудат помирливата политика спрема Филип Македонски чиј главен гласноговорник е Ајсхин.

Нови предлози на Филип Македонски; Говорот за Халонес

Филип Македонски сепак ги продолжува своите мешања во Полуостровот на Ѕе. Во 343-та година п.н.е., тој воено ги поддржува своите приврзаници во Ореос и во Еретрија на Еубоја. Есента истата година, го заменува владетелот на Молооси Арибај со младиот брат на Олимпијада, Александар од Молооси, кого тој го одгледал на дворот во Македонија и кому му е многу близок (злобните јазици го прикажуват како ерeст на момчето). На почетокот од пролетта тој презема  начелно за сметка на Александар  освојување на градовите на Касопија (на северозапад од Амбракискиот залив). Неговата намера веројатно е да оди до Заливот на Горинѕе; тогаш тој би можел да префрли војски на Полуостровот на Ѕе без да се грижи за ѕеванците и аѕаите, чиј можен отпор би бил заобиколен од запад. Плановите на Филип Македонски се предвидени навреме: Амбракија, aкарнанците и фоќијците бараат сојуз со Аѕана, која веднаш се сложува и испраќа војски во Акарнанија. Пред овој решителен отпор, Филип Македонски не настојува и се враќа во Македонија.

Подучен од ова аѕаиско вмешување, Филип Македонски стравува дека Аѕана ќе успее да ги собере против него градовите и народите загрозени од неговото славољубие. Напротив, во ослободувањето на Ајсхин гледа охрабрувачки знак: можеби не е изгубена сета надеж за обновување на довербата во односите со аѕаите.
Заземањето на островот Халонес од македонската флота му пружа на Филип Македонски прилика за дарежливо однесување: бидејќи овој мал остров им припаѓал на аѕаите пред да го присвојат пиратите, Филип Македонски предлага да им го даде на аѕаите. Во истото писмо, тој предлага да се решат сите мали судири кои ги спротивставуваат Аѕана и Македонија:

'' Tој предлага да се даде на арбитража прашањето на тракиските места кои ги приграбил  како и граничниот спор кој ги спротивставува жителите на Кардија и клерусите во Илепонт. Тој предлага склучување на трговски договор и заедничко дејствување против пиратството во Егејското Mope.

Ha крајот, тој предлага сите од Полуостровот на Ѕе да имаат можност да му се придружат на мирот на Филократ: откако се вовлекол јужно од Термопилите, Филип Македонски е сосема расположен за еден заеднички мир кој би ја озваничил неговата водечка положба.''

Во Собранието започнува расправа. Некои говорници изјавуваат дека ова писмо е „добар текст", но Демостен и Хегесип го убедуваат народот да се спротивстави со јасно отфрлање на сите предлози на Филип Македонски. Во однос на Халонес и едниот и другиот истакнуваат дека Филип Македонски треба да им го врати островот на аѕаите (apodounai), a не да им го даде (dounai).

Ајсхин, во му забележува на Демостен дека ја скарал Аѕана со Филип Македонски „препирајќи се за слогови".

Отфрлањето на сите предлози на владтелот од странa на аѕаиското Собрание сведочи за растечкото издигање на антимакедонските говорници; политиката на отпор победува над помирливата политика проповедана од филипистите. Филип Македонски сфаќа дека развојот на аѕаиското мислење не му оди во прилог и се откажува од обидите да го придобие.

Писмата кои тој продолжува да им ги испраќа на аѕаите не се повеќе изјави на пријателство ниту понуди за отстапки, туку приговори и закани.

Атинското сепнување

На крајот на 342-та година п.н.е. уште не се наѕира непосреден судир меѓу Аѕана и Филип Македонски. Меѓутоа, аѕаиското вмешување во Акарнанија на почетокот на годината го зацврстува угледот на Аѕана; во многу градови, противниците на Македонија  а особено демократите го зголемуваат нивното влијание благодарение на надежта во аѕаиска поддршка. Аѕана излегла од својата дипломатска осаменост, a Демостен развива бројни врски со намера да ја рашири мрежата на сојузи на градот.
Филип Македонски, сепак, се фрлил во освојување на цела источна Тракија се до Понтско Море. Овој поход кој ги загрозува морските теснеци од Илепонт до Виѕеон истовремено ги загрижува аѕаите и  градовите во областа.

За да ја засилат својата положба на Илепонт, аѕаите уште во 343-та година п.н.е. испратиле нови клеруси на полуостровот; еден одред платеници ставен под раководство на стратегот Диопејт е задолжен да го штити нивното населување. Поголемиот број  градови на Илепонт со радост го прифаќаат засилувањето со клеруси. Но Кардиа, сојузник на Филип Македонски најмалку од 346-та година п.н.е., го вика владтелот на Македонија кој, откако предложил постапка на арбитража, што аѕаите ја одбиле, испраќа неколку одреди за да ја поддржи. Како одмазда,  а и затоа што имал потреба да ја плати својата војска, Диопејт пљачка повеќе тракиски места од Василеондон на Филип Македонски. Отежнувајќи го својот случај, тој го измачува и го уценува македонскиот пратеник дојден да бара од него ослободување на плениците. Пролетта 341-та, Филип Македонски упатува писмо со приговор до аѕаите, во кое особено бара отповикување на Диопејт.

Некои аѕаиски говорници ценат дека префрлувањата на Филип Македонски се засновани, дека неговото барање е оправдано и дека одбивањето да се води сметка за тоа ќе повлече војна.

Демостен во својот говор За Илепонт, изговорен во оваа прилика, жестоко се спротивставува на таква оценка:

 

Многу често, аѕаи, ме чуди она што обично се вели овде; сепак никогаш не бев (изненаден) повеќе од вчера, кога слушнав, во Советот на 500, како некој изјавува дека треба јасно да ви се даде да одбирате меѓу две можности: или да се војува или да се мирува. .., без сомнение, изборот е можен ако Филип Македонски, од своја страна, сака да биде мирен, ако не задржува и покрај договорот, ништо од тоа што е наше, ако не ги подбуцнува сите против вас; во тој случај, да, да не велиме ништо, да живееме во мир; и добро гледам дека, од ваша страна, и вие сте спрсмни на тоа.

Но ако нашите меѓусебни заклетви; ако условите на мирот кои ги прифативме се пред нашите очи, ако нивниот текст останува напишан, и ако, и покрај тоа, очигледно е дека од првиот ден, пред тргнувањето на Диопејт, пред испраќањето на клерусите за кои денес се тврди дека се причинители на војната, Филип Македонски, против секое право, зазел многу од нашите владенија а вашите обвинувачки декрети се тука, се уште важечки, за тоа да го потврдат, ако впрочем, оттогаш, тој не запира да си го присвојува тоа што им припаѓа на другите сонародници и на барбарите за да го употреби против нас, што значи оваа изјава, дека треба да се војува или да се мирува?
He, не, ние не треба да правиме ваков избор; една друга можност ни останува, можност која ја налагаат правдата и нуждата, а тоа е да се браниме против насилникот кој напредува.

(De Chersoneso, 4 - 7)
Од правна гледна точка, оптужбата на Демостен е неточна: Филип Македонски дотогаш грижливо се чувал да не прекрши ниедна од одредбите на мирот на Филократ (барем не од оној на кој се заколнал три месеци по аѕаите), додека Диопејт е сторител на повеќе битни прекршоци.

Неговата отценка на севкупната стратегија на Филип Македонски напротив подвлекува една очигледност: ширењето на Филип Македонски во сите правци ја загрозува Аѕана. Демостен не одрекува дека Диопејт можел да направи неколку испади (ублажувањето е задолжително), секогаш ќе има време да се казни, ако треба, во часот на поднесувањето на сметките. Но сепак би било погубно да се отповикаат испратените одреди на Диопејт, како што некои предлагаат: тоа би значело да му се препуштат Илепонт и целата област на морските теснеци на Филип Македонски.

Демостен претскажува дека жителите на Виѕеон, засега ce глуви на понудата за сојуз од аѕаите, самите веднаш ќе ги повикаат нив кога Филип Македонски ќе ги опседне, 15. Залудно е да се праќаат одреди кога Филип Македонски веќе нападнал, треба да се спречат неговите напади со едно воено присуство на лице место.

Мислењето на Демостен е одобрено од Советот и Собранието: Диопејт и неговите платеници се задржани на Илепонт.


Третата Филипика

Во говорот За Илепонт, Демостен ја оправдува поддршката на Диопејт со неопходноста да и се прават пречки на волјата за власт на Филип Македонски. 

Третата Филипика, изговорена неколку недели подоцна, го презема и проширува разоткривањето на делата и славољубието на Филип Македонски и предлага еден збир од воени и дипломатски мерки за да се сочува слободата на Аѕана. Секоја седница на Собранието, или речиси секоја, дава повод за расправи за Филип Македонски . Се чини, никој повеќе не се осмелува уште да поддржува дека Филип Македонски е во право, но многу говорници го предупредуваат народот за опасностите од една политика која води во војна.

Да се фали Филип Македонски станало недолично, да се слави мирот е многу пожелно. Демостен прифаќа дека мирот е претпочитан од војната, но аѕаите не треба да бидат излажани од зборовите со кои се служи Филип Македонски. Тие можат, ако сакаат, да го подражаваат неговото лицемерство, но важно е тие да бидат остроумни:

''Ако нашиот противник, кој има оружје в рака и се опкружува со значајни сили, се покрива со зборот мир, истовремено оддавајќи се на војување, што ни преостанува да правиме освен да се браниме?

Ако ви се допаѓа сепак да речете, како него дека и покрај тоа вие ќе мирувате, нема да бидам јас оној кој на тоа ќе се спротивстави. Само, да се сфаќа како состојба на мир состојбата која ќе му овозможи на Филип Македонски, откако ќе заземе се што останало, да дојде да не нападне дома, тоа е прво чиста лудост; а иосле е нарекување така на она што за него несомнено е мир доколку зависи од нас, но никако не е за нас доколку зависи до него''.

(Phil., Ill,  8-9)
Вмешувањата или намерите  на Филип Македонски во Мегара, во Еубоја, во Тракија, на Полуостровот на Ѕе се „воени направи" против Аѕана (18). 

Демостен потоа ја проширува својата анализа и му предлага на народот да „расправа за интересите на сите сонародници, зашто тие се во голема опасност". Ако се спореди власта на Филип Македонски со доминаторите од минатото, тоа што изненадува, е недејствувањето на сонародниците наспроти Филип Македонски: тие не ги прифатиле неправдите од аѕаите и лакедајмонците во минатото, ама на Фили Филип Македонски му го отстапуваат „правото да делува своеволно, да ги оштетува и уништува по своја волја сите сонародници едно по друго, да напаѓа градови и да ги поробува" ( 22).

Демостен во однос на  градовите држви презема едно образложение кое го развил уште во Првата Филипика во врска со Атина, кое ја прогласува виновна за успесите на Филип Македонски:

''Волјата за власт е природна, недавањето отпор на завојувањата на другиот е болест со погубни последици''.

Одговорноста за злото тој им ја припишува на политичарите поткупени од Филип Македонски. Објаснувањето може да изгледа недоволно. Всушност, одбивајќи да сфати дека небрежноста на градовите дрзжви можела да произлегува од една декадентност на нивните особини или од помала приврзаност кон слободата, тој исто така ги става под сомнеж сите граѓани од различните полиси.

''Поткупливоста помалку би се развила ако народот продолжел да ги казнува расипаните поединци со истата строгост.''

Влијанието на поткупените говорници би било помало кога народот не би ги слушал нивните ласкања и нивните штетни совети: толку е попријатно да се верува дека состојбата на мирот продолжува и дека секој напор е непотребен... (§ 64).

Градовите држви мораат итно да ги сменат навиките. На аѕаите им е својствено да возвратат и да ги поттикнат другите градови да возвраќаат. Тие мораат да воспостават најширока можна мрежа на сојузи.  Демостен дури предлага да се испратат пратеници кајвладетелот на Персија, „зашто и тој има интерес, да не дозволи Филип Македонски да стави се под негова власт" (§ 71).

Тие мораат во исто време да подготват триери, пари, војска: овој воен напор е неопходен ако сакаат нивните дипломатски потези да бидат сфатени сериозно.   


 
Делото на Демостен и другите извори за говорникот 295 на беседникот, туку, ако му се верува на Дидим, поддражавање од историчарот Анаксимен од Лампсак, вклучено во 8-та книга на неговите Филипики (Philippica).
 

Најпосле, 4 - та Филипика понекогаш е оценета како едно подоцнежно поддражавање, бидејќи таа буквално презема некои разработки од други говори на Демостен. Образложението не е убедливо: секој говорник вклучен во една тешка политичка борба мора да се повторува ако сака да убеди.

Изречени и сочувани говори

Говорите на нашите политичари денес се снимени, и најчесто објавени во Службениот весник или во печатот. Во 5-οτ век во Аѕана нема ништо слично. Демостен дури немал, како Чичерон, роб стенограф кој би ги бележел неговите говори додека тој ги изговарал. Во Аѕана, еден неподготвен говор, какво и да било неговото непосредно политичко дејство, е неповратно изгубен за иднината.

Познато е дека Демостен не сакал да говори неподготвен. Тој грижливо ги подготвувал повеќето негови настапи во Собранието и во судот, но ова не значи дека тој целосно ги пишувал сите свои говори. Збирката од 49 Пролози која е сочувана во повеќе ракописи ни овозможува да навлеземе малку во „работилницата на говорникот". Знаејќи дека пристапот кон предметот е најважен, тој однапред составил една цела низа уводи за да одговори на најчестите случаи (некои од овие уводи не одговараат на сочуваните говори).

Другите Филипики од 4-от век се исто така изгубени, поточно онаа на Анаксимен од Лампсак (околу 380-320), кој особено се занимавал со настаните во Аѕана и кој во својата историја внел едно поддражавање на Демостен, доволно успешно за да биде вклучено во збирката на Демостен.
Општата историја на Ефор 46 (405-330 година п.н.е.), која почнува со враќањето на Араклидите (во 1104-та година п.н.е., според него), продолжува се до опсадата на Беринтион од Филип Македонски во 340-та година п.н.е.. Последните книги од ова многу славно дело во Антиката се однесувале на Филип Македонски и Демостен, но ние немаме сочуван ниеден дел.

Некои локални истории за Аѕаника, најпосле, и даваат истакнато место на борбата на Демостен против Филип Македонски. Таков е особено случајот со Аѕаиската историја (Atthis) од Филохор (околу 340-261 година п.н.е.). Овој автор последниот голем историчар на Аѕаника  исто така е патриотски демократ кој играл важна улога за време на побуната против Македонија во 268-261 година п.н.е. (Хремонидовата војна). Драгоцените податоци кои ни ги даваат ретките сочувани делови од 6-та книга на Атидата 48 не тераат да жалиме поради губењето на остатокот од делото.

Помеѓу подоцнежните историчари чие дело ни е сочувано, Диодор од Сицилија (околу 90-20 г. п.н.е.) го обработува времето од 360-та до 336-та година п.н.е.. во неговата 16-та книга, но тој им посветува исто толку место на случувањата на Истокот и на Сицилија колку и на оние во  Полуостровот на Ѕе и Македонија. Неговиот расказ кој ги опишува случките од година во година пружа една драгоцена временска рамка, но содржи чудни празнини: Диодор, на пример, го раскажува заземањето на Елатеја, но не вели ништо за случајот со Амфиса ниту за четвртата света војна што го предизвикаа вмешувањето на Филип Македонски во Акаранија.

Што се однесува на Филипиките од Трог Помпеј (1 в.п.н.е.), нивниот наслов може да излаже, зашто станува збор за Општа историја која ни е позната само преку преголемото скратување на Јустин (веројатно од 3-от в.н.е.). Книгите 7 до 9, кои го прикажуваат владеењето на Филип Македонски, подробно ги опишуваат прелагите, глобењата и развратот на владетелот  што сигурно не е без интерес, но тие на збркан начин ги пренесуваат политичките и воените напредувања на македонскиот владетел.

Реткоста и просечноста на сочуваните истории за владеењето на Филип Македонски се во спротивност со бројот и со изобилството на извори посветени на самиот Демостен.

Ние всушност имаме бројни биографски белешки за Демостен. Двата најдетални „Животописи" се оној на Плутарх (околу 50-125 н.е.), кој ги споредува Демостен и Чичерон и оној кој се наоѓа во „Животописот на десетте говорници"50. Покрај тоа, многубројни млади луѓе кои го изучувале делото на Демостен во школите за беседништво имале потреба од уводи, белешки, толкувања и од речници. Помеѓу големиот број толкувања посветени на Демостен од говорниците од 4-от век се до poмeиско време, ние ќе наведеме само неколку особено интересни дела.
Драгоценото историско толкување на александрискиот толкувач Дидим (околу 80-10 п.н.е.) познато ни е преку големи делови кои се најдени на папирус.
Огледот За стилот на Демостен, на Дионис од Халикарнас (современик на Август) со одушевеност ги објаснува причините поради кои Демостен е најголемиот аѕаиски прозен писател. 

Првото 1. 302 Делото на Демостен и другите извори за говорникот писмо до Амај, во кое Дионис се обидува да го утврди датумот на главните говори на Демостен, е уште поважно за историчарот. Дионис им ги спротивставува текстовите на Демостен на историските прикази со кои располага, особено на Атидата од Филохор. Постапката по своето начело е оддлична, но Дионис ни го дава само резултатот на неговите трагања, никогаш расудувањата кои го довеле до него. Некои од неговите заклучоци упатуваат дека тој секогаш не го разбрал наполно политичкото и стратешкото значење на текстот на Демостен. Може да се биде голем литературен критичар, а да не се разберат сосема добро проблемите на надворешната политика.
Во 4-от век, големиот говорник Либаниј составил воведна белешка за секој говор, која накусо ги посочува околностите и заложбата. Овие мошне ценети белешки се преземени во многу ракописи на Демостен.
По еден застој, толкувањата на Демостен повторно почнуваат, во време на poмeиската Ренесанса, претставена особено од Фотиј, патријарх на Константинопол од 858-та до 886-та и голем љубител на класичната аѕаиска  литература: Фотиј му посветил на Демостен една одлична белешка во својата Библиотека (490а-495а).

 

Аѕејецот (Аисxинас) Демостен

Да ти Демостене имаше сила колку памет, никогаш немаше да завладеат со Аѕејците (Атино-данајците), воинствените Македонци -  од споменикот на Аѕејците (Атино-данајците) за Демостен 

 

 

" Аѕејците (Атино-данајците, се уште имало тогаш данајци) и нивните сојузници... во секоја прилика фрлаа клетви врз Филип (Македонскиот владетл василеос Филип Македонски), врз неговото семејство и врз неговотa држава, врз неговите сили на копно и на море, како и врз целата раса и име на Македонците. " - историчарот Тито Ливиј - живеел од 59 п.н.е,. до 17 н.е. , значи кога веќе се направени ''реформитѐ'' од Октавијан, значи веќе именувал по ''новитѐ'' реформи.

 

 

 

 

 

 

ИСПРАТИ КОМЕНТАР:

 
 
ПРЕЗИМЕ
ИМЕ